Większe szanse na czynny udział strony w postępowaniu odwoławczym

Jedna z propozycji zmian w przepisach podatkowych zaproponowana przez Komisję Przyjazne Państwo dotyczy znowelizowania przepisów Ordynacji podatkowej regulujących postępowanie odwoławcze i obowiązki organu, od którego decyzji podatnik się odwołuje. Projektowana zmiana ma na celu nałożenie dodatkowego obowiązku na organ podatkowy I instancji, czyli ten, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie (decyzję, postanowienie). Obowiązek ten ma polegać na poinformowaniu strony o sposobie ustosunkowania się do zarzutów podniesionych przez nią w odwołaniu, w przypadku gdy odwołanie to organ podatkowy I instancji przekazuje do organu odwoławczego. Projekt po pierwszym czytaniu w Sejmie został skierowany do Komisji Finansów Publicznych.

Nowelizacja Ordynacji podatkowej zakłada zmianę art. 227 par. 2. Zgodnie z obecnym brzmieniem tego przepisu, organ podatkowy, do którego wpłynęło odwołanie, przekazując sprawę do organu odwoławczego, jest zobowiązany ustosunkować się do przedstawionych zarzutów. Proponowana zmiana polega na zobowiązaniu organu podatkowego I instancji również do informowania strony o sposobie ustosunkowania się do zarzutów odwołania przy przekazywaniu sprawy do organu odwoławczego.

Odwołanie od decyzji wnosi się za pośrednictwem organu podatkowego I instancji (naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego), który wydał kwestionowaną decyzję. Organ podatkowy ma możliwość dwojakiego załatwienia odwołania. Jeżeli uzna, że zasługuje ono na uwzględnienie w całości, to załatwia sprawę we własnym zakresie, wydając nową decyzję, którą uchyla lub zmienia decyzję zaskarżoną. Ten sposób załatwienia odwołania jest jednak możliwy wyłącznie w sytuacji, gdy organ podatkowy uzna, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie w całości. W przeciwnym wypadku, tzn. gdy według organu podatkowego odwołanie jest uzasadnione jedynie częściowo albo całkowicie nieuzasadnione, przekazuje on odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie z art. 227 par. 2 Ordynacji podatkowej, przekazując sprawę, organ podatkowy jest zobowiązany ustosunkować się do przedstawionych przez stronę w odwołaniu zarzutów. Dokument ten nie jest obecnie przekazywany stronie, która wniosła odwołanie. Nowelizacja nakłada obowiązek jego przekazania na organ podatkowy.

Przekazanie informacji o sposobie ustosunkowania się do przedstawionych w odwołaniu zarzutów nie będzie wymagało wniosku podatnika. Organ podatkowy, na którym będzie ciążył taki obowiązek, dopełni go z urzędu. Wprowadzana zmiana zwiększa możliwość czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym. Może również poprawić sytuację podatnika w zakresie możliwości wcześniejszego przygotowania się do obrony swojej argumentacji w postępowaniu odwoławczym.

Zmiana ma wejść w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia. Zgodnie z przepisem przejściowym w postępowaniach wszczętych przez organy podatkowe przed dniem wejścia w życie nowelizacji będzie miał zastosowanie zmieniony przepis.