Podatnik nie może żądać wznowienia sprawy płatnika

Podatnik nie jest stroną postępowania w sprawie odpowiedzialności płatnika. W związku z tym nie ma podstaw, aby żądać wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o odpowiedzialności płatnika.

Organ podatkowy odmówił podatniczce wznowienia postępowania podatkowego. Sprawa dotyczyła decyzji, którą orzeczono o odpowiedzialności podatkowej płatnika z tytułu niepobranych i niewpłaconych w ustawowym terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000 rok. W uzasadnieniu odmowy podkreślono, że stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji nie była podatniczka, lecz płatnik.

Również Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga podatniczki nie jest uzasadniona. Sąd przypomniał, że wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn, postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Zdaniem sądu nie można zgodzić się, że podatnik ma interes prawny w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności płatnika, co czyniłoby go stroną. Zgodnie z przepisami stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także określone osoby trzecie, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się jednogłośnie, że interes prawny to interes wynikający z prawa materialnego - powinien on się opierać na konkretnej normie tego prawa, dającej się określić i wyodrębnić spośród innych norm.

W ocenie WSA w niniejszej sprawie taką normą prawną jest w szczególności art. 30 par. 1 i 4 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Z ich treści wynika, że płatnik, który nie wykonał określonych obowiązków, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany, a niewpłacony. Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi niewypełnienie tych obowiązków, wydaje decyzję o odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta, w której określa wysokość należności z tytułu niepobranego lub pobranego, a niewpłaconego podatku. Sąd podkreślił, że żadne z tych unormowań nie jest adresowane do podatnika (nie określa jego uprawnień ani obowiązków). Dlatego też nie można wywodzić z nich interesu prawnego podatnika w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności płatnika za podatek niepobrany lub podatek pobrany, a niewpłacony.

Sąd przypomniał, że odpowiedzialność płatnika i inkasenta jest niezależna od odpowiedzialności podatnika. Interesu prawnego podatnika nie można też wywodzić z odpowiedzialności regresowej płatnika wobec podatnika, bo jest to zagadnienie z zakresu prawa cywilnego.

z 22 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 482/10, niepublikowany.

Oprac. Aleksandra Tarka

@RY1@i02/2010/203/i02.2010.203.086.003a.001.jpg@RY2@

Andrzej Nikończyk, doradca podatkowy, partner w Kancelarii KNDP Kolibski Nikończyk Dec & Partnerzy

Zgodnie z autonomią prawa podatkowego WSA słusznie przyjął, iż stroną postępowania podatkowego jest tylko osoba, która ma interes prawny wynikający z prawa podatkowego. Konieczność zwrotu płatnikowi pieniędzy na podstawie wyroku sądu powszechnego oczywiście jest, jak sąd zauważył w postępowaniu podatkowym, tylko interesem faktycznym, a tym podatnik nie może być stroną. Gdyby płatnik nie pobrał podatku z winy podatnika, to nie ponosiłby odpowiedzialności, zaś stroną postępowania i adresatem decyzji byłby sam podatnik.

Inną sprawą jest zwrot podatku płatnikowi przez podatnika. Decyzja podatkowa nie wiąże sądu powszechnego. Zatem sąd ten, niezależnie od treści decyzji wydanej płatnikowi, powinien ocenić czy podatek był należny i czy doszło do wzbogacenia podatnika. Podatnik może bronić swoich interesów właśnie w postępowaniu przed sądem powszechnym.