Podatnik nie zapłaci za przedłużające się postępowanie kontrolne

Od 1 lipca zaczną obowiązywać przepisy ustawy o zmianie ustawy o kontroli skarbowej, które zrównają prawa podatników kontrolowanych przez organy podatkowe i organy kontroli skarbowej. Dotychczas obowiązujące przepisy, dotyczące postępowania kontrolnego w zakresie nieuregulowanym ustawą o kontroli skarbowej, a zatem w przypadku, gdy stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, różnie określają okresy, w których podatnikowi nie są naliczane odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych. I tak w przypadkach wymienionych w art. 54 par. 1 Ordynacji podatkowej podatnik musi zapłacić odsetki od zaległości podatkowych, jeśli kontrola i postępowanie są prowadzone przez organy kontroli skarbowej, natomiast jest zwolniony z zapłaty odsetek, gdy kontrola i postępowanie są prowadzone przez organy podatkowe. Oznacza to, że organy kontroli skarbowej nie ponoszą negatywnych skutków przedłużania postępowania podatkowego. Takimi skutkami obciążeni są natomiast podatnicy, którzy muszą płacić odsetki, mimo że często nie ponoszą odpowiedzialności za dłuższy czas prowadzonego przez organy kontroli skarbowej postępowania. Regulacja taka dyskryminuje też te podmioty, które złożyły zabezpieczenie w postępowaniu prowadzonym przez organy kontroli skarbowej. Ponadto takie uregulowania rodziły wątpliwości dotyczące konstytucyjnej równości podatników wobec prawa. Dlatego wprowadzane od 1 lipca 2010 r. przepisy mają na celu ujednolicenie praw podatnika w przypadku postępowań prowadzonych zarówno przez organy podatkowe, jak i organy kontroli skarbowej.

Zgodnie z art. 1 omawianej ustawy odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego do dnia doręczenia decyzji wydanej w pierwszej instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie sześciu miesięcy od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego. Konieczne było jednak wprowadzenie wyraźnego wyłączenia stosowania tego przepisu w sytuacji, w której do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczyniła się strona lub jej przedstawiciel lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu. Brak takiego wyłączenia mógł doprowadzić do celowego przedłużania postępowania kontrolnego w celu uniknięcia naliczenia odsetek od zaległości podatkowych. Ponadto, skoro przewidziano takie wyłączenie w odniesieniu do postępowań prowadzonych przez organy podatkowe, to należało je wprowadzić również w odniesieniu do postępowań prowadzonych przez organy kontroli skarbowej. Zatem od 1 lipca art. 1 nie stosuje się, czyli odsetki nalicza się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczynił się kontrolowany lub jego przedstawiciel, lub opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu.

(EC)

Ustawa z 5 marca 2010 r. o zmianie ustawy o kontroli skarbowej (Dz.U. nr 76, poz. 492).