O odpowiedzialności prezesa orzeka organ właściwy dla spółki

Organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest organ podatkowy właściwy dla podatnika, płatnika lub inkasenta. Organ podatkowy z urzędu powinien w pierwszej kolejności dbać o przestrzeganie właściwości miejscowej.

Organy podatkowe orzekły o przeniesieniu odpowiedzialności za długi podatkowe spółki na członka zarządu. Chodziło o niezapłacony przez spółkę VAT za jeden miesiąc w 2005 roku oraz kilka miesięcy 2006 roku.

Członek zarządu podnosił, że w okresie, w którym powstały zaległości spółki, przebywał w areszcie śledczym.

Ponadto wystawione w tym okresie faktury VAT i deklaracje podatkowe VAT-7 były sporządzane przez nieznaną osobę. W tym zakresie prowadzone było nawet śledztwo pod nadzorem prokuratury, ale wobec niewykrycia sprawcy zostało ono umorzone.

Jego zdaniem, skoro przebywał w areszcie i nie ustalono osoby, która sporządzała faktury i deklaracje VAT-7, to nie może być na niego przeniesiona odpowiedzialność podatkowa za zobowiązania spółki.

Organy podatkowe nie zgodziły się ze stanowiskiem byłego członka zarządu spółki. W ich ocenie z odpowiedzialności za zobowiązania spółki nie uwalnia pobyt w areszcie śledczym. Ponadto pojęcie pełnienia obowiązków członka zarządu należy rozumieć jako posiadanie formalnych uprawnień w konkretnym okresie, niezależne od faktycznego prowadzenia interesów spółki i posiadanych możliwości w tym zakresie.

Sprawa trafiła do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę byłego prezesa spółki.

Sąd przypomniał, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Są także zobowiązane zebrać i w sposób wszechstronny rozpoznać cały materiał dowodowy, jak również przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

Sąd zwrócił uwagę, że jedną z fundamentalnych zasad każdego postępowania jest przestrzeganie właściwości przez organy. Naruszenie tej właściwości stanowi kwalifikowaną wadę postępowania skutkującą stwierdzeniem nieważności aktu administracyjnego. Organy podatkowe muszą kontrolować swoją właściwość do prowadzenia spraw z zakresu prawa podatkowego aż do chwili ich zakończenia.

W ocenie sądu organy podatkowe zobowiązane były w pierwszej kolejności wykazać swoją właściwość miejscową w stosunku do spółki. Powinno to nastąpić poprzez podanie okoliczności, czyli konkretnych danych wskazujących na właściwość miejscową organu dla podatnika, tj. spółki. Zgodnie z przepisami organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest organ podatkowy właściwy dla podatnika, płatnika lub inkasenta. Zdaniem WSA analiza załączonych do akt sprawy nie pozwala jednakże doszukać się jakichkolwiek danych, pozwalających na ocenę, czy były okoliczności do zmiany właściwości organu podatkowego.