NSA o wznowieniu sprawy z zakresu VAT

Sygn. akt I FSK 836/13

z 15 maja 2014 r., prawomocny

Podatnik wniósł o wznowienie postępowania w sprawie wymiaru VAT za okres od stycznia do listopada 2006 r. Powołał się na art. 240 par. 1 pkt 5 ustawy - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.). Zgodnie z nim w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Podatnik swój wniosek uzasadnił uzyskaniem 40 duplikatów faktur VAT, których wcześniej na etapie obliczenia podatku nie posiadał.

Dyrektor Izby Skarbowej w Rzeszowie wznowił postępowanie, ale jednocześnie orzekł, że nie może uchylić wcześniej wydanych decyzji wymiarowych z uwagi na art. 86 ust. 13 ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.). Zgodnie z nim, jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty VAT należnego o kwotę podatku naliczonego w podstawowych terminach, to może obniżyć kwotę VAT należnego przez korektę deklaracji za okres, w którym wystąpiło prawo do obniżenia, nie później niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym wystąpiło takie prawo.

Organ wyjaśniał, że w toku postępowania wymiarowego podatnik nie posiadał oryginałów ani duplikatów wszystkich faktur, na podstawie których pomniejszył VAT należny. Skoro więc w momencie kontroli rozliczenia złożonego w deklaracji VAT-7 podatnik - np. z powodu braku dokumentów - nie wykazał, że miał prawo do odliczenia za ten okres, należy przyjąć, że prawo to mu nie przysługiwało, a zatem nie mógł go utracić - uzasadnił decyzję organ.

Dyrektor izby skarbowej uznał więc, że skoro podatnik w tym zakresie nie miał prawa do odliczenia, to zgodnie z art. 86 ust. 13 ustawy o VAT nie mógł obniżyć VAT należnego o VAT naliczony do końca 2010 r.

Podatnik złożył skargę do sądu, zarzucając organowi nadinterpretację art. 86 ustawy o VAT.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skargi podatnika są zasadne i uchylił postanowienie organu o odmowie wznowienia postępowania. W ocenie sądu pierwszej instancji skoro podatnik nie złożył korekty deklaracji, to organ, rozpoznając jego wniosek o wznowienie, nie mógł zastosować art. 86 ust. 13 ustawy o VAT. Według składu orzekającego przepis ten w sposób specyficzny określa początkowy termin, w którym rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia prawa do odliczenia VAT naliczonego poprzez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za dany okres. Dlatego też w tej sprawie nie może mieć zastosowania ograniczenie czasowe wynikające z art. 86 ust. 13 ustawy o VAT.

Dyrektor izby złożył skargę kasacyjną do NSA, ale została ona oddalona.

NSA przypomniał, że zobowiązanie podatkowe w VAT powstaje z mocy prawa, a jego ustalenie następuje w drodze samoobliczenia podatkowego dokonanego przez przedsiębiorcę. Natomiast organ kontroluje prawidłowość rozliczenia się z tego podatku. Sąd orzekł, że art. 86 ust. 13 ustawy o VAT nie ma zastosowania w sytuacji wznowienia postępowania. Przepis ten stosuje się na etapie samoobliczenia (deklarowania) podatku przez podatnika. Dlatego też po wydaniu przez organ podatkowy ostatecznej decyzji za dany okres rozliczeniowy do określenia terminu, w jakim organ podatkowy w trybie wznowienia może skorygować podatek naliczony za ten okres, nie ma zastosowania art. 86 ust. 13 ustawy o VAT i art. 70 par. 1 ordynacji podatkowej. Oznacza to, że realizacja żądania podatnika dotycząca wznowienia postępowania jest ograniczona terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego wynikającego z ordynacji podatkowej, a nie terminem, o którym mowa w ustawie o VAT.

Oprac. Przemysław Molik