Dla organu egzekucyjnego każda sprawa jest szczególnie skomplikowana

Wprzepisach regulujących postępowanie egzekucyjne w administracji nie wskazano terminu, w którym organ ma obowiązek rozpatrzenia wniesionych przez podatników zarzutów. Część organów egzekucyjnych, powołując się więc na ustawę z 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), twierdzi, że termin na umorzenie niesłusznie wszczętej egzekucji wynosi aż dwa miesiące. To dla podatników o wiele za długo. A jak wygląda praktyka? Otóż przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego organ podatkowy musi dostarczyć podatnikowi pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Zdarza się jednak, że po otrzymaniu wezwania podatnik zapłaci zaległy podatek, ale zanim informacja o tej płatności trafi do odpowiednich komórek, organ wyśle do podatnika odpis tytułu wykonawczego lub zawiadomienie o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Z chwilą dostarczenia takiego pisma wszczęta zostaje - z punktu formalnego - egzekucja, mimo że podatek został odprowadzony. Na takie sytuacje ustawodawca przewidział możliwość obrony podatnika przed niesłusznie wszczętą egzekucją. Służy temu zarzut w postępowaniu egzekucyjnym, który może być złożony w zawitym terminie 7 dni od dnia otrzymania. Zarzut jest instytucją, która może być wykorzystana tylko na wstępnym etapie postępowania egzekucyjnego i ma na celu wykazanie, że takie postępowanie nie powinno być w ogóle wszczęte, ponieważ brak jest podstaw do jego wszczęcia lub zostało wszczęte w wyniku błędu. Świadczy o tym m.in. to, że zarzut może być podniesiony tylko z przyczyn wymienionych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z tego też powodu charakter instytucji zarzutu w postępowaniu administracyjnym wymaga, aby ten środek zaskarżenia rozpatrywany był bez zbędnej zwłoki. Zarzut powinien być również rozpatrzony niezwłocznie ze względu na uciążliwość postępowania egzekucyjnego, które powinno być przeprowadzone w możliwe najkrótszym czasie i przy użyciu środków najmniej uciążliwych. Niestety w praktyce tak nie jest. Ustawa z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.) nie określa, w jakim terminie zarzut wniesiony przez zobowiązanego powinien zostać rozpatrzony. Z tego powodu w tym zakresie zastosowanie znajdzie kodeks postępowania administracyjnego. Przewiduje on, że organy administracji publicznej muszą załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Dopiero załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.