Zdecyduje rozsądek organów

Czy tak szczegółowe zasady wymiany informacji, jakie wprowadziła nowa ustawa, nie staną się zagrożeniem dla podatników? Co z bezpieczeństwem przekazywanych danych?

Jeśli chodzi o bezpieczeństwo techniczne przekazywanych danych, to regulacje unijne przewidują utworzenie bezpiecznej centralnej bazy do przechowywania wymienianych informacji. Dostęp do niej miałyby wszystkie państwa członkowskie. Poza tym ustawa o wymianie informacji podatkowych nałożyła na instytucje finansowe obowiązki administratora danych osobowych. Zachowano przy tym terminy wynikające z ustawy o ochronie danych osobowych, tak aby podatnik mógł skorzystać ze swoich uprawnień do kontroli przetwarzania danych.

Szczególnej uwagi wymaga za to kwestia wymiany interpretacji podatkowych oraz porozumień w sprawie cen transferowych o wymiarze transgranicznym. Będzie ona umożliwiała łatwą identyfikację podmiotów, których transakcja dotyczy, a także ujawni przedmiot transakcji oraz wszelkie jej istotne okoliczności. Co prawda, upublicznieniu nie mogą podlegać tajemnica handlowa, przemysłowa lub zawodowa, proces produkcyjny lub informacje, których ujawnienie godziłoby w porządek publiczny, jednak pozostaje to do oceny organu przekazującego informacje. Ponadto państwa członkowskie będą mogły zwrócić się o dodatkowe informacje na temat poszczególnych interpretacji pozostających w kręgu ich zainteresowania. Finalnie może to doprowadzić do zainteresowania się daną transakcją lub podmiotem przez inny kraj unijny.

Wreszcie na ocenę poziomu zagrożenia wpływ będzie mieć sposób, w jaki dane te będą wykorzystywane przez poszczególne państwa członkowskie i ich organy. I tutaj pozostaje mieć nadzieję, że będzie to dokonywane zgodnie z celem wprowadzenia tych regulacji, tj. wyłącznie w celu zwalczania uchylania się od opodatkowania.

Jakie mechanizmy uchronią przed ewentualnymi nadużyciami urzędników?

W trakcie prac nad pakietem unijnych regulacji wielokrotnie wskazywano na bezpieczeństwo prawne, poszanowanie zasady prywatności oraz ochrony danych osobowych, a także przetwarzanie danych zgodnie z zasadą proporcjonalności. Jednakże egzekwowanie tych zasad pozostaje już w gestii ustawodawstwa krajowego. Prawo polskie przewiduje odpowiedzialność karną oraz majątkową urzędników za przekroczenie uprawnień, a podatnicy mogą dochodzić swoich praw w sądzie.

Jakie problemy mogą być ze stosowaniem nowych przepisów?

W związku z ogromnym wzrostem mobilności podatników, a także liczbą transakcji transgranicznych, proces określania wysokości należnych zobowiązań podatkowych jest bardzo utrudniony. Cel nowych przepisów jest oczywiście słuszny, ale ich konsekwencją może być wzrost znaczenia pozabankowych systemów rozliczeń lub przechowywania aktywów.

A czy są jakieś pozytywy?

Z pewnością zastosowanie międzynarodowej wymiany informacji podatkowych przyczyni się do zwalczania uchylania się od opodatkowania na szczeblu międzynarodowym. Co ważne, nasz fiskus nie musi w przypadku automatycznej wymiany informacji występować z wnioskiem do innego kraju o udzielenie informacji i precyzować, jakiego rodzaju danych poszukuje etc. Oznacza to, iż informacje zostaną przekazane polskim organom podatkowym, nawet jeżeli nie stanowiły uprzednio przedmiotu zainteresowania fiskusa, a w sprawie nie były prowadzone żadne czynności sprawdzające lub postępowanie podatkowe. W konsekwencji podatnicy, którzy nie wykażą w swoich zeznaniach przychodów osiągniętych na terenie innych państw UE, będą musieli liczyć się z obowiązkiem korekty zeznania, uregulowania zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, a także potencjalną odpowiedzialnością karną skarbową. ⒸⓅ

@RY1@i02/2017/111/i02.2017.111.18300090c.801.jpg@RY2@

fot. materiały prasowe

Aleksandra Mazur-Zych radca prawny w kancelarii EY Law

Rozmawiał Mariusz Szulc