Wstęp - Zasada in dubio pro tributario w ordynacji niepotrzebna. Wystarczy konstytucja

Zasada in dubio pro tributario nie przestaje budzić emocji, chociaż od jej wprowadzenia do ordynacji podatkowej minęły już ponad dwa lata. Można tutaj bowiem dostrzec spory rozdźwięk między oczekiwaniami podatników, którzy chętnie odwołują się do tej klauzuli, a postępowaniem organów i sądów, które sięgają po tę regułę zdecydowanie rzadziej. Wyraźne stanowisko odnośnie sposobu właściwego rozumienia tej zasady zajął zaś niedawno Trybunał Konstytucyjny. W uzasadnieniu wyroku z 13 grudnia ub.r. stwierdził, że nie odgrywa ona w praktyce swojej roli, ponieważ jest niewłaściwie interpretowana.

Zdaniem TK nieusuwalna wątpliwość dotycząca wykładni przepisów podatkowych oznacza tylko taką wątpliwość, która pozostaje aktualna po zastosowaniu reguł interpretacji językowej oraz systemowej. Uznał on więc za nieprawidłowe zapatrywanie, że zasada in dubio pro tributario znajduje zastosowanie dopiero po uwzględnieniu wszystkich rodzajów dyrektyw interpretacyjnych. Problem w tym, że sądy administracyjne często prezentowały i nadal prezentują właśnie takie - błędne według trybunału - stanowisko. Stosunkowo rzadkie są natomiast orzeczenia dopuszczające możliwość rozstrzygania na korzyść podatnika nie tylko wątpliwości co do treści przepisów prawa, ale również dotyczących stanu faktycznego. A wszystko dlatego, że literalne brzmienie art. 2a ordynacji podatkowej zawęża stosowanie zasady in dubio pro tributario jedynie do stanu prawnego. Eksperci zwracają uwagę, że klauzulę tę można też - podobnie jak TK - wywieść bezpośrednio z konstytucji. Co istotne, zasada wynikająca z ustawy zasadniczej pozwala rozstrzygnąć na korzyść podatnika także wątpliwości co do stanu faktycznego. W związku z tym pojawiają się głosy, że w celu częstszego stosowania zasady in dubio należałoby zmienić art. 2a ordynacji podatkowej (uwzględniając w nim także drugi rodzaj wątpliwości) albo... w ogóle zrezygnować z tego przepisu. ⒸⓅ

@RY1@i02/2018/029/i02.2018.029.183001600.801.jpg@RY2@

Marcin Mroziuk

marcin.mroziu@infor.pl