NIP nie zawsze aktywny, ale raz nadany nie wygasa

Wątpliwości mają urzędy skarbowe, które w praktyce ćwiczą zmienione od 1 stycznia 2012 r. przepisy ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2011 r. nr 171, poz. 1016). Gdy z początkiem tego roku w relacjach osób fizycznych z fiskusem znikał NIP (tj. numer identyfikacji podatkowej), miało być prosto i jasno. Zmiany na korzyść mieli odczuć podatnicy i pracownicy urzędów skarbowych. Życie okazało się jednak bogatsze od nowych przepisów. Stąd pierwszy rok funkcjonowania zmian upływa urzędom skarbowym pod znakiem rozwiązywania trudności. O ile nie ma problemu w przypadku osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, niezarejestrowanych jako podatnicy podatku od towarów i usług oraz niebędących płatnikami podatków oraz składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne (nawet gdy mają nadany NIP, dla tych podmiotów identyfikatorem jest wyłącznie PESEL, także przy składaniu zeznań rocznych), o tyle tak łatwo nie jest już w sytuacji, gdy podatnik będący osobą fizyczną rezygnuje z pracy na etat i zakłada własny biznes.

Odtąd już jako przedsiębiorca w swoich rozliczeniach powinien posługiwać się NIP-em. Nie jest to jednak nowy NIP, lecz dokładnie ten sam, który miał jako osoba fizyczna.

Co jednak zrobić, gdy firma zwija się i rozwija, a osoba fizyczna, korzystając z możliwości, jakie daje prawo, zawiesza lub likwiduje prowadzoną wcześniej działalność gospodarczą, a potem ponownie ją uruchamia?

- NIP jest nadawany osobie fizycznej raz na całe życie i będzie funkcjonował w systemie do jej śmierci. Urząd skarbowy sam z siebie nada NIP każdej osobie fizycznej, która rozpocznie prowadzić działalność gospodarczą a wcześniej go nie posiadała. W takim przypadku NIP nadany zostanie przy okazji wpisu do działalności gospodarczej. Przy pomocy tego samego NIP osoby fizyczne rejestrowane są jako podatnicy VAT. Wielokrotnie mogą być rejestrowane i wykreślane z listy tych podatników ale zawsze za pomocą tego samego NIP. Podobnie jest z numerem REGON - powiedział nam Zbigniew M. Szymik, doradca podatkowy. Potwierdzenie nadania NIP jest wydawane niezwłocznie, nie później niż 14 dni od wpływu poprawnego zgłoszenia. Osoba wynajmująca własne mieszkanie (nie w ramach działalności gospodarczej, gdy nie jest zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT) nawet gdy posiada wcześniej nadany NIP ma zawsze obowiązek posługiwania się PESEL-em - twierdzi Bożena Zybura, doradca podatkowy z Biura Prawno - Podatkowego ANEX. - Inna będzie sytuacja, gdy ktoś ma kilka źródeł dochodów (np. najem nieruchomości nie w ramach działalności gospodarczej), a równocześnie jest podatnikiem podatku VAT. Wówczas zobowiązany jest posługiwać się wyłącznie numerem NIP we wszystkich rozliczeniach za dany rok podatkowy - podkreśla Bożena Zybura. Według niej dotyczy to również składanego zeznania rocznego PIT.

W przypadku likwidacji działalności gospodarczej nadany podatnikowi NIP staje się nieaktywny (choć nie wygasa), co oznacza, że mimo iż towarzyszy on osobie fizycznej przez całe życie, to od tego momentu ma ona się posługiwać PESEL-em.

Grażyna J. Leśniak

grazyna.lesniak@infor.pl