Czy nieodpłatna pomoc jest opodatkowana

Podatniczka poszukuje osoby do opieki nad dzieckiem. Zamierzać skorzystać z pomocy tzw. banku czasu, w ramach którego ludzie wzajemnie i nieodpłatnie sobie pomagają, np. w robieniu zakupów, pilnowaniu dzieci czy wyprowadzaniu psa.

- Czy takie nieodpłatne świadczenie podlega opodatkowaniu - pyta czytelniczka ze Słupska.

Dyskusja na temat opodatkowania nieodpłatnej pomocy rozgorzała na tle wydanej przez Izbę Skarbową w Katowicach w imieniu Ministra Finansów interpretacji indywidualnej, dotyczącej opodatkowania usług świadczonych w ramach tzw. banku czasu (IBPB2/415-578/08/MK). Do problemu odniosło się ostatnio Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na interpelację poselską (nr 11561). MF wyjaśniło, że przychodami są m.in. otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń (art. 11 ust. 1 ustawy o PIT; t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Zdaniem MF trudno jednak uznać, że osoba korzystająca w danym momencie z usług innej osoby otrzymuje z tego tytułu dochód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Mimo zasady powszechności opodatkowania nie można twierdzić, że pomoc sąsiedzka czy też inna działalność danej osoby fizycznej polegająca na udzielaniu wsparcia czy wzajemnych nieodpłatnych usług podlega przepisom ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tak szeroka interpretacja zasady powszechności opodatkowania mogłaby doprowadzić do absurdalnej sytuacji, w której otrzymana pomoc, czy to niewielka w postaci przypilnowania dziecka sąsiadów, czy też daleko szersza polegająca na przykład na usuwaniu skutków klęski żywiołowej, powoduje powstanie obowiązku podatkowego u osoby taką pomoc otrzymującej. Resort podkreślił jednak, że w sytuacji gdy za daną usługę osoba fizyczna otrzymałaby jakiekolwiek wynagrodzenie, w tym o charakterze rzeczowym, to jego wartość stanowiłaby dla tej osoby przychód z tzw. innych źródeł i podlegałaby opodatkowaniu według skali podatkowej.

Nie można jednak wykluczyć, w określonych przypadkach pomoc sąsiedzka będzie powodowała powstanie obowiązku podatkowego, np. w sytuacji, gdy sąsiad świadczący usługi remontowe, prowadzący działalność gospodarczą, nieodpłatnie wyremontuje sąsiadowi dom. Dlatego, w ocenie MF do każdego stanu faktycznego należy podchodzić indywidualne.

Magdalena Majkowska

Podstawa

Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów - z upoważnienia ministra - na interpelację poselską nr 11561.