Czy kawaler skorzysta z preferencji przy rozliczeniu

W grudniu 2009 r. przyszło na świat dziecko podatnika ze związku pozamałżeńskiego. Podatnik i matka dziecka posiadają pełnię praw rodzicielskich i wychowują dziecko wspólnie (we wspólnie prowadzonym gospodarstwie domowym).

- Czy mogę rozliczyć się jako samotny rodzic, jeśli tylko ja utrzymuję dziecko - pyta pan Kacper z Płocka.

Preferencja w PIT dla samotnych rodziców polega na tym, że mogą oni obliczyć podatek (na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym), w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci.

Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się jednego z rodziców albo opiekuna prawnego, jeżeli jest on panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się również osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich albo odbywa karę pozbawienia wolności.

Gdy żaden z rodziców nie jest pozbawiony władzy rodzicielskiej, a oboje są stanu wolnego, zarówno jeden, jak i drugi może samotnie wychowywać dziecko. Przy czym prawo do omawianej preferencji będzie przysługiwało jedynie temu z rodziców (opiekunów prawnych), który faktycznie w roku podatkowym samotnie wychowywał dziecko, czyli sprawował nad nim stałą opiekę, zamieszkując z nim.

Spełnienie tylko jednej przesłanki, tj. statusu cywilnego rodzica (opiekuna prawnego), w sytuacji gdy nie wiąże się z okolicznością samotnego wychowania dziecka, nie daje prawa do skorzystania z omawianego sposobu opodatkowania dochodów. Podatnik jako kawaler spełnia jeden z warunków umożliwiających mu skorzystanie z preferencji w PIT. Spełnienie tego warunku jest jednak niewystarczające do skorzystania z możliwości rozliczenia się z podatku dochodowego od osób fizycznych sposób przewidzianego dla osoby samotnie wychowującej dziecko.

Nie można uznać podatnika za osobę samotnie wychowującą dziecko, ponieważ wychowaniem tego dziecka zajmuje się wspólnie z jego matką, z którą zamieszkuje (prowadzi wspólne gospodarstwo domowe). Ponadto podatnik i matka dziecka posiadają pełnię praw rodzicielskich i wychowują dziecko wspólnie.

Taką interpretację przedstawił dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie 1 czerwca 2010 r. (nr IPPB4/415-215/10-2/JK). Zatem podatnik nie może rozliczyć się z podatku dochodowego w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci.

Ewa Matyszewska

Art. 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).