Jaki kierunek planowania podatkowego przyniesie najwięcej korzyści

doradca podatkowy, partner w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

@RY1@i02/2010/070/i02.2010.070.086.016b.001.jpg@RY2@

Paweł Tomczykowski, doradca podatkowy, partner w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Planowanie podatkowe polega na takim ukształtowaniu stosunków prawnych, by osiągnąć zamierzony efekt gospodarczy, zrobić to w sposób podatkowo optymalny i jednocześnie zgodny z przepisami.

Powszechnie już znanym sposobem planowania podatkowego w zakresie kosztów pracy, dotyczącym głównie pracowników o dużym stopniu samodzielności i względnie wysokich dochodach, jest samozatrudnienie. Dzięki kwalifikacji przychodów do pozarolniczej działalności gospodarczej pozwala ono zarówno zredukować składki na ubezpieczenia społeczne, jak i ograniczyć podatek dochodowy dzięki zastosowaniu stawki liniowej.

W przypadku dochodów menedżerów ustawodawca zdecydował się jednak na zawarcie w art. 13 pkt 7 i 9 ustawy o PIT specjalnych norm, które jednoznacznie przyporządkowują świadczenie usług zarządzania, z jakiegokolwiek tytułu prawnego, do działalności wykonywanej osobiście. W związku z tym wykluczona została korzystna dla menedżerów kwalifikacja ich działalności, nawet jeśli byliby oni samodzielnymi przedsiębiorcami prowadzącymi działalność gospodarczą. Nie można przy tym wskazać żadnego, poza czysto fiskalnym, uzasadnienia dla takiego wyłączenia. Doszło więc do absurdalnej sytuacji, w której można zredukować koszty zatrudnienia specjalistów z różnych dziedzin, lecz w intencji ustawodawcy nie powinno być to możliwe w przypadku kosztów zatrudnienia specjalistów z zakresu zarządzania. Na wniosek rzecznika praw obywatelskich konstytucyjność tego rozwiązania badał Trybunał Konstytucyjny. Niestety, w wyroku z 19 lipca 2007 r. (sygn. akt K 11/06) Trybunał nie dopatrzył się w takim działaniu naruszenia konstytucji.

Ponieważ zapotrzebowanie na wykwalifikowaną kadrę zarządzającą jest problemem każdego większego przedsiębiorstwa, przedstawione wyłączenie jest przyczyną powszechnych problemów. Ponadto organy podatkowe próbują rozciągnąć ich oddziaływanie na każdy przypadek - nawet pośredni - świadczenia usług zarządzania. Przykładem jest spółka menedżerska, której losy, choć przez pewien czas była akceptowanym sposobem na zmniejszenie opodatkowania, ważą się obecnie w Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Ograniczenie obciążeń podatkowych wynagrodzeń menedżerów - choć znacznie utrudnione - wciąż jest jednak realne. Jednym ze sposobów jest wyraźne rozdzielenie dochodów menedżera z tytułu usług zarządzania od dochodów osiąganych z wszystkich innych tytułów, jak choćby usług stricte doradczych, przygotowywania analiz ekonomicznych, długoterminowych strategii rozwoju czy usług marketingowych. Dochody te nie zostały bowiem wyłączone z pozarolniczej działalności gospodarczej i wciąż mogą być opodatkowane w preferencyjny sposób. Kluczem do osiągnięcia korzyści podatkowych jest w takim przypadku właściwa kwalifikacja zadań menedżera i zachowanie między nimi odpowiednich proporcji. Istnieje również możliwość zastosowania bardziej zaawansowanych metod planowania podatkowego - w szczegól- ności opartych na podmiotach z innych jurysdykcji podatkowych. Należy podkreślić, że nawet rozwiązania nieskutkujące ograniczeniem obciążeń w podatku dochodowym mogą przyczynić się do osiągnięcia znacznych oszczędności. Zarówno wykorzystanie samozatrudnienia, powołania na członka zarządu, jak i spółki menedżerskiej pozwala znacznie zredukować wydatki z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne zatrudnionego menedżera.

(EM)