Czy stan cywilny przesądza o preferencyjnym rozliczeniu

Podatniczka jest panną samotnie wychowującą dziecko. Ojciec dziecka od grudnia 2008 r. nie mieszka z podatniczką i dzieckiem, jednak jego prawa rodzicielskie nie zostały ograniczone. Ojciec dziecka ma z nim kontakt, ale nie bierze udziału w jego wychowywaniu.

- Czy mogę swoje dochody z 2009 roku rozliczyć w sposób przewidziany dla samotnych rodziców - pyta pani Magdalena z woj. świętokrzyskiego.

Rodzice, którzy w roku podatkowym samotnie wychowują dzieci, mogą w rocznym rozliczeniu PIT określić podatek w podwójnej wysokości od połowy swoich dochodów. Jednak ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych od spełnienia m.in. warunku samotnego wychowywania w roku podatkowym dzieci (dziecka).

Z istoty pojęcia osoby samotnie wychowującej dziecko wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama zajmuje się wychowywaniem dziecka. Wychowywać kogoś to - jak wynika z definicji słownikowej - zapewnić osobie niedorosłej osiągnięcie rozwoju fizycznego i psychicznego, zapewnić jej opiekę i doprowadzić ją do samodzielności.

Przepisy ustawy o PIT wymieniają osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do stanu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci, jak i do tego, że osoba ta musi faktycznie samotnie wychowywać dzieci, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców.

Jednocześnie o samotnym wychowywaniu dziecka nie musi przesądzać orzeczenie sądowe o sprawowaniu władzy rodzicielskiej przez jedno z rodziców. Warunek taki jest decydujący tylko i wyłącznie w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim.

Natomiast w sytuacji, gdy żaden z rodziców nie jest pozbawiony władzy rodzicielskiej, a oboje są stanu wolnego, zarówno jeden, jak i drugi może samotnie wychowywać dziecko.

Przy czym prawo do omawianej preferencji będzie przysługiwało jedynie temu z rodziców (opiekunów prawnych), który faktycznie w roku podatkowym samotnie wychowywał dziecko, czyli sprawował nad nim stałą opiekę, zamieszkując z nim.

W przypadku naszej czytelniczki za 2009 rok może ona być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko i tym samym będzie mogła skorzystać z rozliczenia podatku dochodowego za ubiegły rok w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci.

Art. 6 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).