Jak rozliczyć koszty przy odsprzedaży udziałów

doradca podatkowy w Kancelarii Doradztwa Podatkowego i Rachunkowości Dominus

Od 1 stycznia 2011 r. wprowadzono do polskiego porządku prawnego wiele nowych regulacji w zakresie opodatkowania podatkiem dochodowym w kontekście m.in. opodatkowania dochodu wspólnika występującego ze spółki niebędącej osobą prawną czy opodatkowania dochodu uzyskanego wskutek likwidacji takiej spółki. Z najbardziej interesujących nas przepisów w tym względzie należy przytoczyć art. 24 ust. 3c ustawy o PIT. Stanowi on, że dochodem z tytułu wystąpienia wspólnika ze spółki niebędącej osobą prawną w przypadku otrzymania środków pieniężnych jest różnica między przychodem z tego tytułu, ustalonym zgodnie z art. 14, a wydatkami na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w takiej spółce. W przypadku spółek niebędących osobami prawnymi (czyli np. sp. jawnej czy komandytowej) nie mamy do czynienia, jak to się dzieje np. w sp. z o.o., ze sprzedażą udziałów. Występujący ze spółki osobowej wspólnik dokonuje przeniesienia ogółu praw i obowiązków w spółce, w której jest wspólnikiem. W rezultacie ogół praw i obowiązków, jaki jemu przynależał z tytułu uczestnictwa w spółce osobowej za określone wynagrodzenia, zostaje przeniesiony na innego wspólnika (nowego lub dotychczasowego).

Wracając do przytoczonego przepisu, należy wskazać, że w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki niebędącej osobą prawną koszt uzyskania przychodów należy określić w wysokości wydatków na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w takiej spółce. Kluczowe dla oceny, czy możemy wartość określoną przez audytora uznać za koszt uzyskania przychodów w przypadku wystąpienia wspólnika z opisywanego rodzaju spółki, jest określenie, czy wycena dokonana przez audytora zawierać się będzie w pojęciu wydatków na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w spółce. Sama ustawa o PIT nie definiuje pojęcia wydatek. Według "Leksykonu rachunkowości" pod red. naukową Edwarda Nowaka wydatek to rozchód środków pieniężnych z kasy lub z rachunku bankowego w związku z zapłatą za określone dobra lub usługi oraz w związku z regulowaniem różnych zobowiązań. A zatem pojęcie wydatku należy ściśle związać z realnym i rzeczywistym rozchodem elementów substancji majątkowej (najczęściej w formie pieniądza).

Stąd też wniosek, że wycena dokonana przez audytora jakkolwiek istotna z punktu widzenia ceny, jaką należy zapłacić za przeniesienie ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną, nie może niestety posłużyć do określenia wysokości kosztu uzyskania przychodów poniesionych przez podatnika zbywającego ogół praw i obowiązków.

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Oprac. Ewa Matyszewska