Jak rozliczyć wypłacone odsetki od pożyczki

konsultant podatkowy w Instytucie Studiów Podatkowych

Jednym ze źródeł przychodów, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, są kapitały pieniężne. Odsetki od pożyczki podlegają opodatkowaniu PIT, co wynika z art. 17 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, który jako kapitały pieniężne wymienia odsetki od pożyczek. Jednocześnie art. 30a ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT wymienia te przychody jako opodatkowane 19-proc. zryczałtowanym podatkiem dochodowym (z wyjątkiem sytuacji, gdy udzielana pożyczka jest przedmiotem działalności gospodarczej pożyczkodawcy - stanowi wówczas przychód z tej działalności, a nie z kapitałów pieniężnych). Podstawą opodatkowania jest przychód pożyczkodawcy, czyli kwota odsetek bez pomniejszania o koszty uzyskania przychodu (np. podatku od czynności cywilnoprawnych).

Sposób zapłaty podatku uzależniony jest od podmiotu będącego pożyczkobiorcą. Jeżeli jest nim osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą i bierze pożyczkę w związku z tą działalnością, jest ona obowiązana do pobrania zryczałtowanego podatku dochodowego w wysokości 19 proc. od kwoty wypłacanych odsetek (art. 41 ust. 4 w zw. z ust. 1 ustawy o PIT). Stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy kwotę podatku powinien on przekazać w terminie do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek, na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, oraz przesłać do końca stycznia roku następnego po roku podatkowym deklaracje według ustalonego wzoru (PIT-8AR).

Jeżeli natomiast pożyczkobiorca nie prowadzi działalności gospodarczej albo udzielona pożyczka nie jest związana z taką działalnością, wówczas nie ma on obowiązku pobrania podatku. Na pożyczkodawcy ciąży obowiązek odprowadzenia zryczałtowanego podatku dochodowego na rachunek właściwego dla siebie organu podatkowego oraz wykazania go w zeznaniu rocznym (art. 45 ust. 3b ustawy o PIT).

Należy pamiętać, że pożyczka podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Ustawa z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649) zwalnia jednak z opodatkowania m.in. pożyczki udzielane pomiędzy najbliższymi członkami rodziny.

Oprac. PM

Art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 30a ust. 1 pkt 1, art. 42 ust. 1, art. 45 ust. 3b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).