Jak rozliczyć otrzymane odszkodowanie
Odszkodowania regulowane w odrębnych przepisach albo przyznane przez sąd generalnie są zwolnione z PIT. Od tej zasady jest wiele wyjątków.
Zasadą jest, że podatku nie trzeba płacić od odszkodowań, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów. Wyjątki dotyczą m.in. regulowanych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia, odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, czy odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością. Zwolnieniem z PIT nie są również objęte odszkodowania wynikające z zawartych umów i ugód pozasądowych.
Zwolnione z podatku są odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej. Zwolnienie przysługuje do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie. Jednak i w tym przypadku istnieją wyjątki. Podatek trzeba zapłacić od przyznanych przez sąd odszkodowań lub zadośćuczynień: otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a także odszkodowań dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Kolejną grupą odszkodowań zwolnionych są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych. Jednak również w tym wypadku zwolnienie nie dotyczy odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.
W przypadku otrzymania odszkodowania, które nie jest zwolnione z PIT, podatnik ma obowiązek rozliczyć się z fiskusem. Takie odszkodowania zasadniczo podlegają opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł. Należy je wykazać w PIT-36 i opodatkować skalą podatkową ze stawkami 18 proc. lub 32 proc. Odszkodowania wypłacone w związku z prowadzoną działalnością będą z kolei stanowiły przychód z działalności gospodarczej.
Jeżeli sąd wraz z odszkodowaniem zasądzi odsetki (za zwłokę), to wprawdzie odszkodowanie jest zwolnione z PIT, ale odsetki będą opodatkowane. Obowiązujące przepisy zwalniają z PIT wyłącznie kwotę odszkodowania, a więc należność główną, natomiast nie przewidują zwolnienia z podatku dla odsetek zasądzonych wraz z odszkodowaniem. W ocenie Ministerstwa Finansów takie odsetki nie korzystają ze zwolnienia z PIT. Stanowisko to potwierdził NSA w wyroku z 9 stycznia 2007 r. (sygn. akt II FSK 36/06).
Art. 21 ust. 1 pkt 3 - 3b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu