Odszkodowanie przyznane przez sąd nie podlega PIT

Podatnik otrzymał odszkodowanie, które zostało zasądzone wyrokiem sądu rejonowego. Podstawą wypłaty odszkodowania był art. 471 kodeksu cywilnego (Dz.U. z 1964 r. nr 16, poz. 93 z późn. zm.). Wysokość odszkodowania stanowiła różnica między emeryturą, jaką podatnik powinien otrzymać, gdyby pracodawca wystawił prawidłowe dokumenty, a emeryturą otrzymaną w okresie objętym żądaniem. Obejmuje ono wyłącznie stratę, jakiej doznał podatnik w związku z błędami popełnionymi przez byłego pracodawcę, a nie utratę zarobku, który urzeczywistniłby się, gdyby zdarzenie wywołujące szkodę nie nastąpiło. Czy podatnik miał obowiązek opodatkowania otrzymanego odszkodowania PIT?

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których na podstawie Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jednak, stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.) wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:

·        określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,

·        odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,

·        odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,

·        odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,

·        odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,

·        odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali lub na zasadach liniowego PIT,

·        odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż sądowe.

Natomiast zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT zwalnia się z opodatkowania inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień: otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Zgodnie z art. 471 kodeksu cywilnego dłużnik zobowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Natomiast w art. 300 kodeksu pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.) ustawodawca wskazał, że w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.

Opisane odszkodowanie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o PIT. W konsekwencji jego wypłata nie rodzi u podatnika obowiązku podatkowego.

dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 19 stycznia 2012 r. (nr IPTPB2/415-712/11-2/AK).

Oprac. Ewa Matyszewska