Wydatki na kształcenie mogą być potrącone, ale nie zawsze

Inwestowanie we własny rozwój jest dziś normą. Wiedzą o tym również przedsiębiorcy, którzy dzięki podnoszeniu kwalifikacji chcą być bardziej wiarygodni i konkurencyjni na rynku. Zwykle zakładają, że nowe umiejętności przełożą się na wysokość uzyskiwanych przychodów, a w związku z tym wydatki ponoszone na ich zdobycie stanowią dla nich koszt podatkowy. W praktyce nie jest to takie oczywiste. Z interpretacji podatkowych wydawanych w takich sprawach wynikają jednak istotne wskazówki co do tego, kiedy wydatek na podnoszenie kwalifikacji może być kosztem, a kiedy nie.

Moment poniesienia kosztu

Przede wszystkim istotne znaczenie ma to, kiedy koszt został poniesiony. Jeśli jeszcze przed rozpoczęciem działalności gospodarczej - fiskus raczej potraktuje go jako wydatek o charakterze osobistym. Najlepiej widać to na przykładzie aplikacji przygotowujących do wykonywania zawodów prawniczych. Z licznych interpretacji wynika, że do kosztów uzyskania przychodów nie można zaliczyć wydatków związanych z odbyciem aplikacji radcowskej (np. interpretacja z 20 września 2013 r., sygn. IPTPB1/415-427/13-2/AP) czy adwokackej (np. interpretacja z 13 września 2013 r., sygn. IPPB1/415-662/13-2/IF). Ostatnio dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie potwierdził to stanowisko w odniesieniu do aplikacji notarialnej (interpretacja z 24 września 2013 r., sygn. IPPB1/415-659/13-4/IF).

Organy podatkowe argumentują, że skoro wydatek miał miejsce w latach wcześniejszych, przed rozpoczęciem praktyki, to brak jest związku przyczynowo-skutkowego między ich poniesieniem a uzyskiwaniem przychodów z takiej działalności.

Skuteczne studia przedsiębiorcy

Co innego, gdy swoje kwalifikacje podnosi aktywny już przedsiębiorca. W sprawie, którą rozpatrywał dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy prawnik prowadził już działalność gospodarczą (m.in. usługi finansowe, obsługa administracyjna biura). Po rozpoczęciu aplikacji radcowskiej rozszerzył tylko jej zakres o usługi prawnicze, które zaczął aktywnie świadczyć.

Organ podatkowy uznał, że wydatki ponoszone w związku z aplikacją przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług prawniczych mogą stanowić koszty uzyskania przychodów (interpretacja z 28 sierpnia 2013 r., sygn. ITPB1/415-639/13/AK).

Podobnie opłaty za studia podyplomowe czy doktoranckie działający przedsiębiorcy zwykle mogą zaliczać do kosztów podatkowych firmy. Jest jednak istotny warunek - zdobywana na studiach wiedza powinna być ściśle powiązana z charakterem wykonywanej działalności gospodarczej.

Pokazuje to przykład lekarza mającego indywidualną praktykę. Ujął on w kosztach fakturę za przewód doktorski z ortopedii wystawioną na kwotę 15 tys. zł. Argumentował, że temat pracy doktorskiej był ściśle związany ze świadczonymi usługami, a ponadto zdobycie tytułu doktora zwiększa prestiż, konkurencyjność na rynku pracy, a co za tym idzie, ma wpływ na przychody z prowadzonej działalności gospodarczej. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi przyznał mu rację (interpretacja z 3 października 2013 r., sygn. IPTPB1/415-457/13-4/MD).

Studia podatkowe sprzedawcy

A co jeśli przedmiot studiów nie ma ścisłego związku z wykonywaną działalnością? Wówczas możemy mieć problem z zaliczeniem wydatków na nie do kosztów uzyskania przychodów. Przekonał się o tym przedsiębiorca - wspólnik spółki cywilnej handlującej tkaninami. Role wspólników w tej firmie są jasno podzielone. Wspólniczka posiadająca wiedzę fachową z zakresu branży tekstylnej zajmuje się zakupem i sprzedażą tkanin. Podatnik odpowiada za szeroko pojęte sprawy biznesowe, finansowe oraz administracyjne. Aby lepiej wywiązywać się z tych obowiązków, zamierzał podjąć studia podyplomowe na kierunku podatki i rachunkowość. Organ podatkowy nie miał wątpliwości, że celem poniesienia takiego wydatku jest zdobycie wiedzy i umiejętności, a nie osiągnięcie przychodów z konkretnego źródła, jakim jest działalność gospodarcza. Nie można go więc uznać za koszt firmy.

Za niewystarczający uznał argument podatnika, że takie wykształcenie będzie mu przydatne w prowadzonej działalności, gdyż zrozumie zasady księgowości i rozliczeń podatkowych. Dyrektor izby skarbowej podkreślił, że za uzasadnione racjonalnie i gospodarczo koszty firmy można uznać jedynie takie wydatki na kształcenie, które pozwolą nabyć umiejętności i wiedzę niezbędne w prowadzeniu danej działalności gospodarczej (por. interpretację dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 17 października 2013 r., sygn. IPTPB1/415-506/13-4/AP).

Jeśli wydatek został poniesiony przed rozpoczęciem działalności, fiskus nie zaliczy go do kosztów

@RY1@i02/2013/223/i02.2013.223.18300020d.804.jpg@RY2@

Podnoszenie kwalifikacji zawodowych w kosztach

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl

Sądy stają po stronie podatników

@RY1@i02/2013/223/i02.2013.223.18300020d.805.jpg@RY2@

Aleksandra Kasińska, doradca podatkowy w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Warto wskazać, że sądy administracyjne coraz częściej przyznają rację podatnikom, którzy chcieliby zaliczyć do kosztów podatkowych wydatki związane z odbyciem aplikacji radcowskiej czy adwokackiej przed rozpoczęciem tej działalności. Takie korzystne stanowisko wyraził ostatnio WSA w Kielcach (wyrok z 19 września 2013 r., sygn. akt I SA/Ke 468/13) oraz WSA w Gdańsku (wyrok z 10 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 626/13) w sprawach dotyczących zaliczania do kosztów wydatków związanych z odbywaniem aplikacji adwokackiej. W obu orzeczeniach sądy wskazały, że przedmiotowe wydatki mają charakter kosztów specjalistycznego szkolenia zawodowego, niezbędnego do uzyskania tytułu adwokata i świadczenia usług prawniczych w ramach indywidualnej kancelarii. Szkolenie w ramach aplikacji nie ma na celu podniesienia ogólnego poziomu wiedzy i wykształcenia, ale uzyskanie konkretnych uprawnień zawodowych. Podobna argumentacja została wyrażona przez WSA w Łodzi (wyrok z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 122/13) w sprawie dotyczącej zaliczenia do kosztów wydatków na aplikację radcowską.