O sprzedaży mieszkania bez PIT po śmierci małżonka

O CO TOCZYŁ SIĘ SPÓR

Spór toczył się o to, czy po śmierci małżonka drugi musi odczekać kolejne pięć lat ze sprzedażą wspólnie zakupionego przed laty domu, mieszkania albo innej nieruchomości, by nie płacić 19 proc. PIT od połowy dochodu.

Chodziło o sytuacje, gdy małżonkowie będący we wspólności majątkowej kupili dom i odczekali już pięć lat z jego sprzedażą. Gdyby oboje żyli, to mogliby sprzedać nieruchomość bez podatku (zgodnie z art. 10 ust.1 pkt 8 ustawy o PIT). Problem polegał na tym, że fiskus uważał, iż jeśli po upływie tego czasu jeden z małżonków umrze, to drugi musi czekać kolejne pięć lat. W przeciwnym wypadku żądał podatku od sprzedaży tej części nieruchomości, którą żyjący małżonek odziedziczył po zmarłym, bo zdaniem fiskusa dochodziło wtedy do nabycia przez żyjącego małżonka drugiej połowy np. domu.

Spór toczył się więc o to, czy pięcioletni termin nabycia liczy się tylko raz - od nabycia nieruchomości do majątku wspólnego, czy może w tej dacie jeden z małżonków nabywa tylko połowę domu, a druga staje się jego własnością dopiero po śmierci męża/żony na skutek dziedziczenia.

ROZSTRZYGNIĘCIE

Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w uchwale, iż pięcioletni termin liczy się tylko raz (od nabycia nieruchomości do majątku wspólnego) i że po śmierci małżonka wdowcy nie muszą czekać kolejnego pięcioletniego okresu, by móc sprzedać całą nieruchomość bez PIT. Wyjaśnił, że dziedziczenie po zmarłym małżonku nie powoduje nabycia, a jedynie przekształcenie prawa nabytego przed laty.

Sąd nawiązał do zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika (in dubio pro tributario). Wyjaśnił też, że przyjęcie stanowiska fiskusa spowodowałoby, iż żyjący małżonek płaciłby de facto PIT od przychodu, a nie od dochodu, bo dziedziczący nie mają kosztów nabycia. To powodowałoby nierówności w opodatkowaniu pomiędzy tymi, którzy sprzedają nieruchomość po śmierci małżonka, a tymi, którzy sprzedają ją wspólnie za życia.

PODSUMOWANIE

Uchwała ma znaczenie dla niemal każdego małżeństwa, w którym istnieje wspólność majątkowa. Przede wszystkim jednak rozwiązuje problem osób starszych, często schorowanych, dla których każdy rok oczekiwania ze sprzedażą nieruchomości oznacza dodatkowy ciężar finansowy i inne niedogodności.

@RY1@i02/2018/005/i02.2018.005.07100060b.801.jpg@RY2@