Najem opodatkowany ryczałtem nie wyłączy ulgi

● Dochód z najmu opodatkowany na zasadach ogólnych wyłączy ulgę, jeżeli przekroczy ustawowy limit

● Te same konsekwencje wystąpią w odniesieniu do rozliczenia w sposób przewidziany dla samotnych rodziców

Wybór formy opodatkowania dochodów dorosłego, uczącego się dziecka z najmu prywatnego wpływa na możliwość skorzystania z rodzinnych preferencji podatkowych: ulgi prorodzinnej oraz rozliczenia w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci.

- Córka, studentka, ma 23 lata, w 2008 roku uzyskała przychód w kwocie 6 tys. zł z najmu mieszkania opodatkowanego ryczałtem. Czy mogę skorzystać z ulgi na dziecko - pyta czytelniczka.

Podatniczka odliczy ulgę. Gdyby jednak w podobnej sytuacji najem był opodatkowany na zasadach ogólnych, matka straciłaby prawo do ulgi. Wszystko za sprawą zasad określania limitu dochodów pełnoletnich, uczących się dzieci (do ukończenia 25 lat), którego przekroczenie powoduje utratę prawa do preferencji.

Dochody z najmu są limitowane, ale wyłącznie wtedy, gdy podlegają opodatkowaniu według skali podatkowej. Jeżeli są rozliczane ryczałtem, ich wysokość nie podlega ograniczeniom i nie wpływa na prawo do ulgi.

Do zeznań podatkowych składanych za 2008 rok mają zastosowanie nowe zasady określania limitu dochodów pełnoletnich dzieci, który ogranicza prawo do ulgi prorodzinnej i rozliczenia w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci. W rozliczeniu za 2008 rok wynosi on 3088,68 zł i obejmuje tylko dochody opodatkowane według skali (art. 27 ustawy o PIT) i ze zbycia papierów wartościowych (art. 30b ustawy o PIT).

- Opodatkowanie najmu na zasadach ogólnych, które daje możliwość rozliczania kosztów, wiąże się z ryzykiem utraty prawa do rodzinnych preferencji, jeśli przychód minus koszty osiągnie poziom przekraczający dozwolony limit - mówi Anna Misiak, doradca podatkowy w MDDP Doradztwo Podatkowe.

Bez zmian pozostała reguła, że uzyskane przez dziecko przychody opodatkowane podatkiem zryczałtowanym lub liniowo wyłączają prawo do rozliczenia jako samotny rodzic. Wyłączenie nie dotyczy jednak przychodów opodatkowanych ryczałtem pochodzących z najmu prywatnego.

Również Agnieszka Stanisławska, doradca podatkowy w Departamencie Doradztwa Podatkowego Grant Thornton Frąckowiak, podkreśla, że w zależności od formy opodatkowania przychodów z najmu są one limitowane lub nie są wliczane do limitu i nie wpływają na utratę prawa do rozliczenia jako samotny rodzic lub odliczenia ulgi prorodzinnej.

Zdaniem Krzysztofa Burzyńskiego, prawnika w Kancelarii Lovells, rodzi się pytanie o przyczyny różnicowania sytuacji podatkowej dziecka i rodzica w związku z wyborem danej formy opodatkowania dochodu uzyskanego z najmu.

- O ile wymóg nieprowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej przez dziecko można uznać za uzasadniony, o tyle trudno jest znaleźć sensowne argumenty przemawiające za pogarszaniem sytuacji rodzica, którego dziecko opodatkowuje dochód z najmu na zasadach ogólnych - uważa Krzysztof Burzyński.

W ocenie eksperta jedynym sensownym wyjaśnieniem, jakie się nasuwa, jest preferencyjne traktowanie przez ustawodawcę ryczałtowej formy opodatkowania. Oczywiste jest, że obecne brzmienie przepisów wpłynie na decyzje podatników przy wyborze formy opodatkowania. Każdy rodzic, świadomy obowiązujących ograniczeń, doradzi swojemu dziecku opodatkowanie przychodów uzyskiwanych z najmu w formie ryczałtu.

- Niestety, wydaje się, że mamy w tym przypadku do czynienia z kolejnym przykładem braku konsekwencji polskiego ustawodawcy - mówi Krzysztof Burzyński.

Według Agnieszki Stanisławskiej, analizując ostatnie działania prawodawcy zmierzające do obniżenia stawki ryczałtu na przychody osiągane z najmu (co ma zmniejszyć szarą strefę), wyłączenie z limitu przychodów z najmu opodatkowanych ryczałtem można by było potraktować jako świadome działanie ustawodawcy zmierzające do uatrakcyjnienia tej formy opodatkowania.

- Niemniej jednak jest to prawdopodobnie nieświadomy błąd, który może dać małej grupie podatników pewne korzyści - twierdzi ekspert.

Anna Misiak zwraca uwagę, że opodatkowanie zryczałtowane skutkuje niemożnością odliczenia od podstawy opodatkowania kosztów uzyskania przychodu. Podatek jest bowiem nakładany, mówiąc w uproszczeniu, na kwotę brutto. Podatnik przez zryczałtowane opodatkowanie traci możliwość odliczenia kosztów, ale zyskuje w innym obszarze - mają do niego zastosowanie znacznie prostsze zasady opodatkowania.

- Możliwość wyboru formy opodatkowania wiąże się z określonymi prawami i obowiązkami. Konsekwencją może być utrata lub wpływ na prawo do ulg lub odliczeń - mówi Anna Misiak.

Dodaje, że w przypadku tegorocznej ulgi na dzieci przychody z najmu, co do których przepisy pozwalają na wybór opodatkowania ryczałtem, mogą skutkować utratą prawa do ulgi lub nie wpływać na uprawnienia podatnika. Zróżnicowane zasady opodatkowania dochodów nie prowadzą jednak do uproszczenia podatków.

- Ich konsekwencją jest, niestety, skomplikowanie rozliczeń i konieczność zapoznawania się przez rodziców z kolejnymi niuansami systemu podatkowego lub szukania pomocy u specjalistów - ocenia Anna Misiak.