Czy rozliczać zbycie funduszu i obligacji

KASPER DRĄŻEWSKI

prawnik z Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

W przypadku funduszu obowiązek obliczenia i potrącenia zryczałtowanego podatku od dochodu uzyskanego ze zbycia jednostek uczestnictwa ciąży na płatniku. W przypadku sprzedaży obligacji podatnik będzie musiał rozliczyć sam podatek od zbycia, tylko jeśli transakcja zostanie dokonana na Giełdzie Papierów Wartościowych lub na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Jednostek uczestnictwa w otwartych funduszach inwestycyjnych nie można zbyć na rzecz osób trzecich. Można je zastawić, przekazać potomnym lub zbyć z powrotem na rzecz funduszu w celu ich umorzenia.

- zwany podatkiem Belki - w tym przypadku płacony od dochodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych. Dochód ten nie podlega pomniejszeniu o straty poniesione w wyniku udziału w funduszach kapitałowych, jak również inne - poniesione w danym roku podatkowym lub w latach poprzednich - straty z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych. Warto mieć też na względzie, że dochodu tego nie łączy się z dochodami opodatkowanymi według skali podatkowej (np. dochód ze stosunku pracy), rozliczanymi w zeznaniach rocznych PIT-36 oraz PIT-37.

Obowiązek obliczenia i potrącenia zryczałtowanego podatku od dochodu uzyskanego (faktycznie wypłaconego, jak też postawionego do dyspozycji) ze zbycia jednostek uczestnictwa w otwartym funduszu inwestycyjnym ciąży - w myśl art. 41 ust. 4 ustawy o PIT - na płatniku, w którego roli występuje tu fundusz inwestycyjny.

Inaczej wygląda sprawa w przypadku obligacji Skarbu Państwa. Tu W przypadku gdy obligacje były zakupione z dyskontem (np. gdy były oferowane w drodze zamiany poniżej ich ceny nominalnej), opodatkowaniu 19-proc. podatkiem podlega również wartość dyskonta. Na opodatkowanie odsetek nie ma wpływu okoliczność, czy obligacje zakupiono na rynku pierwotnym czy też wtórnym. O ile posiadanie obligacji zakończy się ich przedstawieniem do wykupu, także przedterminowego, o tyle podatek od odsetek i dyskonta pozostanie jedynym, jaki zapłacimy; odprowadzi go zaś za nas, spełniający tu funkcję płatnika, BDM PKO BP. Nie będziemy również musieli uwzględniać tego dochodu w zeznaniu rocznym. Odmienna sytuacja powstanie jednak, gdy dokonamy odpłatnego zbycia posiadanych obligacji Skarbu Państwa na Giełdzie Papierów Wartościowych lub na podstawie umowy cywilnoprawnej. Wówczas dochód taki obowiązani jesteśmy wykazać w odrębnym zeznaniu rocznym i zapłacimy od niego 19-proc. podatek.