Osoby samotne mogą opodatkować się z dzieckiem

Osoby samotnie wychowujące dzieci mogą określić swój podatek w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów. W zeznaniu podatkowym za 2008 rok podstawowe zasady i warunki korzystania z preferencyjnego rozliczenia nie ulegną zmianie. Podatnicy będą mogli jednak skorzystać z kilku korzystnych rozwiązań, które weszły w życie 1 stycznia 2009 r. i mają zastosowanie już do rozliczenia podatkowego za ubiegły rok.

Za osobę samotnie wychowującą dzieci, na gruncie ustawy o PIT, tak jak dotychczas uważa się: jednego z rodziców albo opiekuna prawnego, jeżeli ta osoba jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której sąd orzekł separację. Status ten posiada również osoba pozostająca w związku małżeńskim, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Osoba samotnie wychowująca dzieci może złożyć wniosek o preferencyjne opodatkowanie swoich dochodów w rocznym zeznaniu podatkowym (PIT-37 lub PIT-36). Zanim jednak zakreśli odpowiednią pozycję w zeznaniu, musi zapoznać się z warunkami, od których zostało uzależnione preferencyjne rozliczenie.

Dzieci objęte preferencją

Po pierwsze, pamiętać należy, że nie z każdym dzieckiem można się rozliczyć. Zgodnie z obowiązującymi od 1 stycznia 2009 r. przepisami przywilej ten dotyczy dzieci: małoletnich, dzieci bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, oraz dzieci do ukończenia 25. roku życia uczące się w szkołach polskich lub zagranicznych. W przypadku tych ostatnich dzieci prawo do wspólnego rozliczenia przysługuje, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały one dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 (według skali podatkowej) lub art. 30b (ze zbycia papierów wartościowych) w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonych w pierwszym przedziale skali podat-kowej, z wyjątkiem renty rodzinnej.

W zakresie grupy dzieci objętych preferencyjnym rozliczeniem doszło zatem do kilku istotnych zmian, które mają zastosowanie już w rozliczeniu podatku za 2008 rok. Po pierwsze, ustawodawca rozszerzył preferencję na dzieci studiujące za granicą, a w przypadku dzieci niepełnosprawnych - również na dzieci otrzymujące dodatek pielęgnacyjny lub rentę socjalną, a nie wyłącznie zasiłek pielęgnacyjny. Obowiązuje także nowy limit dochodów pełnoletnich dzieci (do ukończenia 25 lat), który w rozliczeniu za 2008 rok wyniesie 3088,68 zł (586,85 zł/19 proc.).

Dochody z działalności

Z łącznego opodatkowania dochodów nie może skorzystać osoba samotnie wychowująca dziecko, jeżeli do tej osoby albo do jej dziecka w roku podatkowym miały zastosowanie przepisy regulujące szczególne zasady opodatkowania. Chodzi tu o przepisy:

dotyczące opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej oraz z działów specjalnych produkcji rolnej jednolitą 19-proc. stawką podatku,

ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, regulujące opodatkowanie niektórych przychodów (dochodów) osób fizycznych w formie karty podatkowej lub ryczałtu ewidencjonowanego. Warunek ten nie dotyczy podatników osiągających opodatkowane ryczałtem dochody z umów najmu czy dzierżawy, niezwiązanych z prowadzoną działalnością,

ustawy o podatku tonażowym.

Trzeba również pamiętać, że urząd skarbowy uwzględni wniosek o wspólne rozliczenie podatku, pod warunkiem że zostanie on złożony nie później niż w terminie określonym dla złożenia zeznania podatkowego, tj. do 30 kwietnia 2009 r.

Nierezydenci

Zasady opodatkowania dochodów osób samotnie wychowujących dzieci mają zastosowanie również do osób samotnie wychowujących dzieci, które mają miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej (UE) lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) albo w Konfederacji Szwajcarskiej. Dotyczy to osób samotnie wychowujących dzieci, które osiągnęły przychody podlegające opodatkowaniu w Polsce w wysokości stanowiącej łącznie co najmniej 75 proc. całkowitego przychodu i udokumentują certyfikatem rezydencji miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.

Warunkiem uprawniającym do opodatkowania dochodów w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci jest ponadto istnienie podstawy prawnej wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, w którym osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych.

Na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej osoby samotnie wychowujące dzieci są obowiązane udokumentować wysokość całkowitych przychodów osiągniętych w danym roku podatkowym, przedstawiając zaświadczenie wydane przez właściwy organ podatkowy innego niż Polska państwa członkowskiego UE lub innego państwa należącego do EOG albo Konfederacji Szwajcarskiej, w którym osoby te mają miejsce zamieszkania dla celów podatkowych lub inny dokument potwierdzający wysokość całkowitych przychodów osiągniętych w danym roku podatkowym.