Mąż odliczy od podatku składki na ubezpieczenie opłacane za żonę

Podatnik prowadzi działalność gospodarczą (prawniczą). Z uwagi na uzyskanie przez żonę licencji radcy prawnego od lipca 2008 r. działalność prowadzi wraz z żoną. W związku z tym opłaca za siebie oraz za żonę (jako osobę współpracującą) składki ZUS, w tym z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego. Od tego momentu uiszczał zaliczki na podatek dochodowym pomniejszając jego wysokość, wyłącznie o jedną część zapłaconej składki zdrowotnej, czyli opłaconą za siebie.

Cała działalność podatkowo rozliczana jest tylko przez podatnika. Żona nie uzyskuje dochodu i nie powstaje u niej obowiązek zapłaty PIT. Żona nie ma możliwości rozliczenia zapłaconej za nią składki zdrowotnej z podatkiem dochodowym przez pomniejszenie jego wysokości o część składki, którą podatnik zapłacił. Czy w okresie od lipca 2008 r. do czerwca 2010 r. przysługiwało podatnikowi prawo do obniżenia podatku dochodowego o część zapłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne?

Zgodnie z art. 27b ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2008 roku podatek dochodowy, obliczony zgodnie ze skalą PIT lub na zasadach liniowego PIT, w pierwszej kolejności ulega obniżeniu o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, opłaconej w roku podatkowym bezpośrednio przez podatnika zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Obniżenie nie dotyczy składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie ustawy, oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne, o którą zmniejsza się podatek, nie może przekroczyć 7,75 proc. podstawy wymiaru tej składki.

Za osobę współpracującą z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność składkę oblicza, odprowadza i finansuje ze środków własnych osoba prowadząca pozarolniczą działalność. Za osobę współpracującą z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność uważa się małżonka, dzieci własne, dzieci drugiego małżonka i dzieci przysposobione, rodziców, macochę i ojczyma oraz osoby przysposabiające, jeżeli pozostają z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracują przy prowadzeniu tej działalności lub wykonywaniu umowy agencyjnej lub umowy-zlecenia; nie dotyczy osób, z którymi została zawarta umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego.

A zatem jeżeli żona podatnika spełnia te warunki, tj. pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym i współpracuje przy prowadzeniu wskazanej działalności gospodarczej, to opłacone przez niego składki na jej ubezpieczenie zdrowotne podlegają odliczeniu od podatku dochodowego podatnika. Odliczenie dotyczy zarówno zaliczki miesięcznej na podatek dochodowy, jak i odliczenia dokonywanego w zeznaniu rocznym - do wysokości limitu, tj. do wysokości 7,75 proc. podstawy wymiaru tej składki.

opracowała Ewa Matyszewska