Aport nieruchomości do spółki osobowej nie jest przychodem podatnika

Wniesienie nieruchomości wykorzystywanej przez przedsiębiorcę w ramach działalności gospodarczej, jako wkładu niepieniężnego do spółki osobowej, nie jest przychodem.

Podatnik prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej i wraz ze wspólnikiem jest współwłaścicielem działki. Nieruchomość użytkowana jest w ramach prowadzonej przez wspólników działalności gospodarczej. Wspólnicy zamierzają utworzyć spółkę osobową (jawną), do której działka zostanie wniesiona jako wkład niepieniężny. Wkład rzeczowy do spółki jawnej zostanie określony w oparciu o niezależną wycenę. Podatnik zapytał, czy w świetle ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm. - dalej: ustawa o PIT) wniesienie przez podatnika do spółki osobowej nieruchomości tytułem wkładu niepieniężnego traktowane będzie jako odpłatne zbycie, które spowoduje powstanie u niego przychodu podlegającego opodatkowaniu PIT? W jego ocenie w przypadku wkładu wnoszonego przez wspólnika do spółki jawnej nie występuje trwałe i definitywne przysporzenie majątku (przychód). Zgodnie bowiem z kodeksem spółek handlowych, wkład taki może być zwrócony w całości lub części. Organ interpretacyjny nie podzielił stanowiska podatnika, więc sprawa trafiła na wokandę sądu administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przyznał rację podatnikowi. W ocenie sądu podstawowym warunkiem przyjęcia, że zbycie środków trwałych wykorzystywanych na potrzeby działalności gospodarczej stanowi przychód z działalności, jest jego odpłatny charakter. Aby uznać, że wniesienie nieruchomości wykorzystywanej przez przedsiębiorcę w działalności gospodarczej jako wkładu niepieniężnego do spółki osobowej jest przychodem z tej działalności, należałoby wykazać, iż dokonanie takiej czynności pociąga za sobą otrzymanie przez osobę dokonującą takiego przeniesienia odpłatności.

Sąd uznał, że wniesienie nieruchomości, będącej środkiem trwałym wykorzystywanym w działalności gospodarczej jako wkładu niepieniężnego do spółki osobowej nie pociąga za sobą otrzymania przez wnoszącego odpłatności. Nie wiąże się z nim także otrzymanie od spółki osobowej czegokolwiek w zamian, w przeciwieństwie do sytuacji aportów do spółek mających osobowość prawną lub do spółdzielni. Zdaniem sądu odpłatny znaczy taki, za który się płaci, wymagający zapłacenia, wymagający zwrotu kosztów. Tymczasem wspólnicy spółki jawnej nie otrzymują od spółki żadnego ekwiwalentu z tytułu wniesionego wkładu.

Sąd zauważył, że w takim przypadku nie sposób też ustalić, co jest przychodem, ani jaką wartość osoba wnosząca wkład niepieniężny otrzymuje lub ma otrzymać w zamian. Wartość wkładu nie jest bowiem tym, co wspólnik wnoszący wkład otrzymuje za jego wniesienie do spółki osobowej. WSA zauważył, że wprawdzie umowa spółki osobowej jawnej powinna zawierać oznaczenie wkładów wniesionych przez każdego wspólnika oraz ich wartość, niemniej jednak nie można zgodzić się z twierdzeniem, że owa wartość wkładu jest ekwiwalentem aportu wniesionego do takiej spółki. Dopiero bowiem poprzez wniesienie wkładu do spółki jawnej wspólnik uczestniczy w zyskach i stratach spółki. Co do zasady jest to wartość proporcjonalna do wysokości wkładu rzeczywiście wniesionego, jednak umowa spółki może regulować te kwestie odmiennie. Korzyść majątkowa uzyskiwana w związku z uczestnictwem w spółce jawnej będzie wypadkową zysku i straty powstałych w danym okresie rozliczeniowym. To oznacza, że wniesienie wkładu nie powoduje jeszcze powstania przychodu.

opracowała Aleksandra Tarka