Zadośćuczynienia otrzymane w wyniku zdarzeń losowych mogą być zwolnione z podatku

Obowiązujące przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych regulują wiele zwolnień dla różnych form rekompensat otrzymywanych przez podatników poszkodowanych w wyniku zdarzeń losowych. Takie rekompensaty mogą być przyznawane z różnych źródeł, m.in. w ramach pomocy państwa, samorządu czy też od pracodawcy.

Dla podatników, którzy uzyskali lub w przyszłości uzyskają takie świadczenia, istotne będą zwolnienia podatkowe regulowane m.in. w art. 21 ust. 1 pkt 26 i pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 26 ustawy o PIT z podatku zwolnione są zapomogi otrzymane w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci. Zwolnienie to przysługuje do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2280 zł. Przepis ten nie reguluje źródła zapomogi, co oznacza, że może ona pochodzić np. od pracodawcy.

Powyższe zwolnienie w praktyce będzie miało zastosowanie w przypadku otrzymania zapomogi w związku z np. kradzieżą, w wyniku której pracownik został pozbawiony środków do życia. Jeżeli natomiast pracownik otrzymał od zakładu pracy pomoc materialną na skutek katastrofy naturalnej, to takie świadczenie nie będzie podlegało opodatkowaniu w ramach limitu aż 6 tys. zł rocznie. Nie wynika to jednak z ustawy o PIT, lecz z rozporządzenia ministra finansów z 28 grudnia 2009 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od niektórych dochodów (przychodów) podatników podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zaniechanie dotyczy świadczeń od zakładu pracy uzyskanych na skutek katastrofy naturalnej rozumianej jako zdarzenie związane z działaniem sił natury, w szczególności: wyładowania atmosferyczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, długotrwałe występowanie ekstremalnych temperatur, osuwiska ziemi, pożary, susze, powodzie, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, masowe występowanie szkodników, chorób roślin lub zwierząt albo chorób zakaźnych ludzi albo też działanie innego żywiołu.

Całkowicie zwolnione z podatku są natomiast jednorazowe świadczenia pomocy materialnej otrzymane w związku z zaistniałym zdarzeniem losowym, które pochodzą ze środków budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Zwolnienie to wynika z art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o PIT. Jeżeli zatem podatnik, który został poszkodowany np. w wyniku powodzi, otrzymał jednorazową pomoc pieniężną od gminy lub w ramach pomocy rządowej, to takie świadczenie jest zwolnione z podatku, bez względu na jego wysokość.

Art. 21 ust. 1 pkt 9a, pkt 26 i pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Rozporządzenie ministra finansów z 28 grudnia 2009 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od niektórych dochodów (przychodów) podatników podatku dochodowego od osób fizycznych (Dz.U. nr 226, poz. 1819).