Wyodrębnienie majątku nie może dotyczyć przeszłości

Do uznania określonego zespołu składników majątkowych jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie wystarczy jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej. Organizacyjne i finansowe wyodrębnienie musi mieć miejsce już w ramach istniejącego przedsiębiorstwa.

Podatnik prowadzi działalność w zakresie usług budowy sieci wodno-kanalizacyjnych, sprzedaży gazu na stacji LPG, usług noclegowych oraz wynajmu powierzchni biurowej. Zamierza wydzielić działalność z zakresu usług budowlanych oraz sprzedaży gazu i jako zorganizowaną część przedsiębiorstwa wnieść aportem do utworzonej spółki z o.o. Będzie się ona składać z: pracowników, ruchomości oraz należności i zobowiązań. Podatnik wyjaśnił, że jednostka potrafi samodzielnie funkcjonować, a także sporządzić bilans.

Pozostałą działalność podatnik zamierza pozostawić w ramach istniejącego przedsiębiorstwa. Wnioskodawca wyjaśnił, że obecnie nie sporządza odrębnie bilansu dla działalności usług budowlanych. Wyodrębnienie bilansu na poszczególne rodzaje usług prowadzone jest tylko wewnętrznie w danej jednostce.

W związku z planowaną operacją podatnik zapytał, czy tak wyodrębniona część przedsiębiorstwa spełnia definicję zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 5a pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Organ podatkowy uznał, że nie. Zorganizowana część przedsiębiorstwa oznacza organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest nie tylko wyodrębniona organizacyjnie, ale również posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

Podatnik zaskarżył interpretację, ale sąd nie przyznał mu racji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał, że do uznania określonego zespołu składników majątkowych jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie wystarczy jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej. W ocenie sądu musi się ona odznaczać pełną odrębnością, niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym. Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego. Organizacyjne i finansowe wyodrębnienie musi zachodzić już w ramach istniejącego przedsiębiorstwa, a nie dopiero kształtować się po wyprowadzeniu w jakikolwiek sposób zespołu składników materialnych i niematerialnych z tego przedsiębiorstwa.

Zdaniem sądu przedstawiony zespół składników nie stanowi zorganizowanej części przedsiębiorstwa. W tym przypadku faktyczne wydzielenie z istniejącego przedsiębiorstwa zespołu składników, który ewentualnie mógłby stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa, nastąpi dopiero w przyszłości.

Ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa mamy do czynienia wówczas, gdy spełnione są łącznie następujące warunki: istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie, składniki przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych, zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.