Na przyszłą emeryturę będzie można oszczędzać w IKZE

Od 1 stycznia 2012 r. osoba, która skończyła 16 lat, będzie mogła oszczędzać na emeryturę wpłacając środki na swoje indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego (IKZE). Małoletni będzie miał prawo dokonywania wpłat pochodzących tylko z dochodów, jakie uzyska z pracy wykonywanej na podstawie umowy o pracę. Osób pełnoletnich nie obejmie takie ograniczenie co do źródła zasilania stanu konta. Będą oni mogli wpłacać pieniądze pochodzące z każdego legalnego źródła dochodu - z pracy, zlecenia czy najmu swojego mieszkania.

Kontrakt o konto

Zainteresowany zanim zacznie odkładać pieniądze na konto, najpierw musi je mieć. W tym celu podpisuje umowę z jedną z wybranych instytucji: towarzystwem funduszy inwestycyjnych, towarzystwem ubezpieczeniowym, bankiem, domem maklerskim lub powszechnym towarzystwem emerytalne (PTE). Są to te podmioty, które teraz zarządzają otwartymi funduszami emerytalnymi. Oszczędzający otrzyma od instytucji finansowej potwierdzenie zawarcia umowy o prowadzenie indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego.

Wcześniej odbierze ona od zgłaszającej się osoby oświadczenie, że nie gromadzi środków na IKZE w innej instytucji finansowej. Jeśli to robi, musi podać jej nazwę i złożyć deklarację, że dokona ona wypłaty transferowej, czyli prześle pieniądze na nowo zakładane konto. Tak jest, gdyż obowiązuje zasada, iż dana osoba może mieć jedno konto emerytalne. Przed złożeniem przez zainteresowanego oświadczenia instytucja finansowa odbierająca je jest obowiązana pouczyć go, że w przypadku podania nieprawdy lub zatajenia prawdy podlega on odpowiedzialności karnej. W oświadczeniu oszczędzający potwierdza, że został pouczony o takiej odpowiedzialności.

Kwota wpłaty

Wpłaty dokonywane na IKZE w roku kalendarzowym nie mogą przekroczyć kwoty odpowiadającej równowartości 4 proc. podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie emerytalne, ustalonej dla oszczędzającego za rok poprzedni. Dla pracowników ta podstawa to najczęściej ich pensja brutto, zaś np. dla osoby na urlopie wychowawczym jest to płaca minimalna. W przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą jest to co najmniej 60 proc. średniej pensji, a dla korzystających z dwuletniej ulgi na ZUS - 30 proc. minimalnej płacy.

Dla osób o niskich dochodach zastosowano jednak pewne odstępstwo od tej zasady. W przypadku gdy wpłata nie przekracza 4 proc. równowartości 12-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę w poprzednim roku kalendarzowym, w danym roku kalendarzowym oszczędzający może jej dokonać do tej wysokości.

Trzeba jednak pamiętać, że istnieje też górny limit wpłat. Roczna wpłata na IKZE nie może jednak przekroczyć 4 proc. kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ogłoszonej na podstawie art. 19 ust. 10 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Powyżej tej kwoty nie są odprowadzane składki do ZUS i OFE. Odpowiada ona 30 średnim pensjom rocznie. W 2012 roku jest to 105 780 zł. Oszczędzający będzie więc mógł wpłacać na konto 4 proc. swojej pensji, ale nie więcej niż kwotę ustaloną co roku jako 4 proc. od limitu, czyli w przyszłym roku będzie to 4231,20 zł.

Opróżnienie konta

Wypłata środków zgromadzonych na IKZE następuje wyłącznie na wniosek oszczędzającego, po osiągnięciu przez niego wieku 65 lat oraz pod warunkiem dokonywania wpłat na konto co najmniej w pięciu latach kalendarzowych. Oszczędzający może otrzymać środki jednorazowo lub w ratach przez co najmniej 10 lat. Jeżeli ktoś będzie zasilał swoje indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego przez mniej niż 10 lat, to środki, jakie uzyska w ratach, mogą być rozłożone na okres równy okresowi, w jakim dokonywane były przez niego wpłaty. Zarówno ta jednorazowa wypłata, jak i ratalne powinny być zrealizowane w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia złożenia przez oszczędzającego wniosku o ich dokonanie. Kiedy otrzyma on wszystkie pieniądze z konta, nie może ponownie rozpocząć gromadzenia oszczędności na IKZE.

Podatek od wypłaty

Oszczędzający wpłacone kwoty na konto odliczy od dochodu, składając roczne zeznanie PIT. W ten sposób pomniejszy swój podatek do zapłacenia fiskusowi. Ale z drugiej strony, jeśli wycofa pieniądze z konta, to zapłaci od nich podatek ze stawką 18 proc. lub 32 proc. Opodatkowaniu będzie podlegało także przekazanie pieniędzy zgromadzonych przez oszczędzającego na wypadek jego śmierci na rzecz osoby uprawnionej. Oszczędności zgromadzone na IKZE nie podlegają podatkowi od zysków kapitałowych.

Od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r. możliwe będzie przeniesienie środków z IKE do IKZE. Nadwyżka tej wpłaty ponad dopuszczalny limit przypadający w danym roku podatkowym będzie odliczana w kolejnych latach

@RY1@i02/2011/249/i02.2011.249.05500040a.101.jpg@RY2@

Dobrowolne oszczędzanie na IKZE

Paweł Jakubczak

pawel.jakubczak@infor.pl

Art. 3, 12 oraz 31 ustawy z 25 marca 2011 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem systemu ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 75, poz. 398).