Przy wniesieniu aportu do spółki nie powstaje przychód

Podatnik prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, z której dochody opodatkowuje według liniowej stawki podatku. Do prowadzenia działalności chciałby zaangażować żonę i dwójkę dorosłych dzieci. W tym celu zamierza zawiązać spółkę jawną, której przedmiot działalności będzie zbieżny z przedmiotem działalności firmy jednoosobowej, a wspólnicy opodatkują osiągane z niej dochody na zasadach ogólnych. Z uwagi na czas niezbędny na rejestrację, zawarcie spółki nastąpi na niewielkim kapitale pieniężnym, a następnie, po zarejestrowaniu spółki jawnej w KRS i urzędzie skarbowym, nastąpi wniesienie prowadzonego przez podatnika przedsiębiorstwa do spółki w formie aportu. Ponieważ w skład przedsiębiorstwa wchodzą nieruchomości, czynność ta zostanie dokonana w formie aktu notarialnego. Czy wniesienie aportu w postaci przedsiębiorstwa do spółki jawnej spowoduje powstanie u podatnika przychodu (dochodu) podlegającego opodatkowaniu?

Aby mówić o sytuacji "odpłatnego zbycia", uregulowanej w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.), w zamian za świadczenie polegające na wniesieniu aportu, osoba go wnosząca powinna otrzymać ekwiwalent świadczenia w postaci zapłaty ceny nabycia. Taka sytuacja miałaby miejsce w razie sprzedaży przedmiotu aportu.

Wniesienie wkładu niepieniężnego w postaci przedsiębiorstwa jako wkładu do spółki osobowej prawa handlowego stanowi niewątpliwie ich zbycie, gdyż dochodzi przy tej czynności do przeniesienia własności na spółkę, jednak zbycie to nie ma charakteru odpłatnego. Wniesienie wkładu niepieniężnego do spółki osobowej prawa handlowego nie pociąga zaś za sobą otrzymania przez wnoszącego tak rozumianej odpłatności, gdyż nie wiąże się z otrzymaniem od tej spółki żadnego ekwiwalentu.

Osoba wnosząca wkład otrzymuje wprawdzie w zamian udziały w spółce, ale nie sposób określić, co w takim przypadku stanowi przychód i jaka jest jego wartość. Stosownie do unormowań kodeksu spółek handlowych, udział kapitałowy wspólnika odpowiada wartości rzeczywiście wniesionego udziału, a umowa spółki powinna zawierać oznaczenie wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika, to jednak wartość wkładu nie jest ekwiwalentem wniesionego aportu. Dopiero przez wniesienie wkładu do spółki osobowej wspólnik uczestniczy w przedsięwzięciach gospodarczych, w zyskach i stratach, co do zasady proporcjonalnie do jego rzeczywiście wniesionego wkładu, ale umowa spółki może te kwestie uregulować odmiennie.

Ewentualna korzyść majątkowa z uczestnictwa w spółce będzie więc efektem podejmowanych przedsięwzięć jako bilans zysków i strat powstałych w okresie rozliczeniowym. Samo więc wniesienie wkładu nie powoduje po stronie wnoszącego powstania przychodu.

Ze wskazanych względów wniesienie przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą przedsiębiorstwa do spółki jawnej nie powoduje po stronie wnoszącego powstania dochodu (przychodu) w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z tym wniesienie do spółki jawnej przez podatnika wkładu niepieniężnego w postaci przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 kodeksu cywilnego, prowadzonego dotychczas w ramach firmy jednoosobowej, nie wiąże się z powstaniem dla podatnika jako osoby fizycznej obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 23 listopada 2011 r. (nr ILPB1/415-62/10/11-S/IM).

Oprac. Ewa Matyszewska