Rezygnacja z udziału w firmie nie generuje dochodu

Podatnik wystąpił ze spółki. Prowadzi działalność gospodarczą indywidualnie. W związku z wystąpieniem ze spółki podatnik otrzymał zwrot wniesionych wkładów, pieniężny ekwiwalent udziału w wartości majątku spółki, na który składały się: środki trwałe, towary handlowe oraz wypracowany zysk przez spółkę. Czy pieniądze wypłacone wspólnikowi w związku z wystąpieniem ze spółki cywilnej podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Kluczowe dla badanej sprawy - jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 8 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Łd 642/09 - są regulacje kodeksu cywilnego odnoszące się do spółki cywilnej.

Majątek spółki cywilnej obejmuje wkłady wspólników (własność rzeczy i praw) oraz dochody uzyskane dla spółki w czasie jej trwania, które mogą przyjąć formę środków trwałych, zapasów oraz zgromadzonych pieniędzy. Wspólnikowi występującemu ze spółki zwraca się rzeczy, które wniósł do spółki do używania oraz wypłaca się w pieniądzu wartość wkładu, a ponadto wypłaca się występującemu wspólnikowi w pieniądzu taką część wartości wspólnego majątku po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników, jaka odpowiada stosunkowi, w którym występujący wspólnik uczestniczył w zyskach spółki.

Gdy wypłacana kwota - stanowiąca część wartości majątku pozostałego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników w stosunku, w którym wspólnik występujący uczestniczył w zyskach spółki - odpowiada przyrostowi wartości majątku spółki powstałego już z raz opodatkowanego dochodu pozostawionego przez wspólników w spółce, to występujący wspólnik nie uzyskuje przysporzenia majątkowego, a w konsekwencji nie uzyskuje przychodu w rozumieniu ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.). Doszłoby bowiem do ponownego opodatkowania tych samych kwot.

Zysk spółki jest niczym innym jak wcześniej wypracowanym dochodem spółki, który sukcesywnie był opodatkowany przez wspólników spółki proporcjonalnie do udziałów. W przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki cywilnej mamy do czynienia z podziałem majątku wspólnego, a nie z osiągnięciem dochodu. Jest to forma zniesienia współwłasności łącznej. Nie można w tej sytuacji mówić o jakimkolwiek przysporzeniu po stronie występującego ze spółki wspólnika, a jedynie o wypłacie tego co w czasie trwania spółki było również jego własnością.

W związku z tym wystąpienie wspólnika ze spółki i wiążący się z tym zwrot przypadających temu wspólnikowi pieniędzy nie skutkuje powstaniem u niego przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Ewa Matyszewska

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 27 lutego 2012 r. (nr ILPB1/415-91/09/12-S/IM).