Poradnia podatkowa

● W jakiej sytuacji od kosztów legalizacji pobytu trzeba odprowadzić PIT

● Czy dodatki dla delegowanego są wolne od PIT

Spółka chce na trzy miesiące oddelegować pracownika za granicę. Czy może w związku z tym naliczać mu podwyższone koszty uzyskania przychodu?

Nie. Zgodnie z art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy o PIT podwyższone koszty przysługują w przypadku, gdy miejsce stałego lub czasowego zamieszkania podatnika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, a podatnik nie uzyskuje dodatku za rozłąkę. Według sądów administracyjnych miejsce stałego lub czasowego zamieszkania położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, to miejscowość inna niż ta, w której znajduje się zakład pracy. Z kolei przez zakład pracy należy rozumieć miejsce, w którym zatrudnieni faktycznie świadczą pracę. Skoro więc pracodawca skierował ich do wykonania pracy w innym kraju i zatrudnieni świadczą ją, przebywając tam na miejscu, to należy uznać, że również tam czasowo zamieszkują. Nie mieszkają więc poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy.

Potwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 30/14. Chodziło o spółkę, która prowadziła działalność w Polsce, ale tymczasowo delegowała swoich pracowników do pracy w Niemczech. W umowach o pracę jako miejsce pracy wskazano Niemcy. Tam też faktycznie zamieszkiwali. Dlatego sąd uznał, że spółka nie powinna naliczać pracownikom podwyższonych kosztów uzyskania przychodu, bo zatrudnieni nie mieszkają poza miejscowością, w której znajduje się ich zakład pracy.

Podstawa prawna

Art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

Spółka pokrywa koszty procedur legalizacji pracy pracowników spoza Unii Europejskiej (specjalistów w danej dziedzinie) w związku z ich delegowaniami bądź transferami do pracy w ramach grupy. Czy tego typu koszty stanowią przychód, od którego trzeba naliczyć PIT?

Nie. W wyroku z 8 lipca 2014 r. (sygn. akt K 7/13) Trybunał Konstytucyjny wskazał, kiedy powstaje przychód, od którego należy odprowadzić PIT. Trybunał orzekł w nim, że opodatkowane są tylko te świadczenia, które zostały spełnione za zgodą pracownika (skorzystał z nich w pełni dobrowolnie), leżą w jego interesie (a nie w interesie pracodawcy) i przyniosły mu korzyść (w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku), a korzyść ta jest wymierna i przypisana indywidualnej osobie.

Wydatki związane z kosztami legalizacji pobytu na terytorium kraju z pewnością są świadczeniami poniesionymi w interesie pracodawcy, bo ma z tego korzyść w postaci pozyskania specjalisty. Potwierdza to interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 19 października 2016 r. (nr IPPB4/4511-1030/15-2/MP).

Warto zwrócić uwagę, że zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy cudzoziemiec może wykonywać pracę na terytorium Polski, jeżeli posiada zezwolenie na pracę wydane przez właściwego wojewodę na wniosek podmiotu, który chce powierzyć pracę cudzoziemcowi. Do złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na pracę uprawniony jest więc tylko pracodawca. Sam cudzoziemiec nie może złożyć takiego wniosku. Ponadto sankcje za nielegalne powierzenie pracy cudzoziemcowi obciążają pracodawcę, a za nielegalne wykonywanie pracy - samego pracownika.

Cudzoziemiec może sam ubiegać się o legalizację pracy w Polsce, tylko jeśli jest już zatrudniony przez polskiego pracodawcę i będzie korzystał z jednolitej procedury uzyskiwania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Tak jak w przypadku innych zezwoleń na pobyt czasowy, również o to zezwolenie wniosek musi złożyć osobiście cudzoziemiec, nie później niż w ostatnim dniu legalnego pobytu w Polsce (art. 105 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). Procedura ta znajduje zatem zastosowanie w przypadku pracowników spółki przy przedłużaniu ich zezwoleń na pracę. W przypadku pierwszego zatrudnienia procedura legalizacji zatrudnienia i pobytu w Polsce będzie przebiegała dwuetapowo, tj.: przyszły pracodawca występuje w Polsce z wnioskiem o zezwolenie na pracę, cudzoziemiec przed przyjazdem na podstawie uzyskanego zezwolenia na pracę uzyskuje w polskim konsulacie polską wizę z prawem do pracy.

Podstawa prawna

Art. 11 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

Art. 88a ust. 1, art. 88b ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99 poz. 100 ze zm.).

Art. 105 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. poz. 1650 ze zm).

Spółka skierowała pracownika na trzy miesiące do innego województwa do pracy w oddziale swojej firmy. Czy kwoty otrzymane z tytułu rozłąki i zwrotu kosztów przeniesienia służbowego oraz zasiłków na zagospodarowanie i osiedlenie są wolne od podatku?

Tak. Dodatek za rozłąkę jest wolny od PIT do wysokości diet określonych w rozporządzeniu ministra pracy. Co jednak istotne, takie świadczenie musi być wypłacane na podstawie odrębnych ustaw, przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub układów zbiorowych pracy. Wynika to z art. 21 ust. 1 pkt 18 ustawy o PIT. Należy więc pamiętać, że jeśli podstawą będzie np. regulamin wynagrodzeń, to zwolnienie nie przysługuje. Potwierdza to interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 17 lipca 2014 r. (nr IBPBII/1/415-338/14/BJ).

Organ wyjaśnił, że regulamin wynagradzania nie jest aktem wykonawczym do kodeksu pracy, albowiem akty wykonawcze najczęściej przyjmują formę: rozporządzenia, zarządzenia bądź uchwały i wydawane są przez prezydenta (rozporządzenia i zarządzenia), Radę Ministrów (rozporządzenia), prezesa RM (rozporządzenia) oraz poszczególnych ministrów (rozporządzenia i zarządzenia). Regulamin wynagradzania nie stanowi też układu zbiorowego pracy - stwierdził organ. Dodał, że gdyby wolą ustawodawcy było zwolnienie z opodatkowania również dodatków za rozłąkę wypłacanych na podstawie regulaminów, to z pewnością taki zapis zawarłby w treści omawianego zwolnienia.

Wolne od podatku będą także kwoty otrzymane przez pracowników z tytułu zwrotu kosztów przeniesienia służbowego oraz zasiłków na zagospodarowanie i osiedlenie w związku z przeniesieniem służbowym do wysokości 200 proc. wynagrodzenia miesięcznego należnego za miesiąc, w którym nastąpiło przeniesienie. Wynika to wprost z art. 21 ust. 1 pkt 14 ustawy o PIT.

Podstawa prawna

Art. 21 ust. 1 pkt 14 i 18 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U. poz. 167).