Z ilu osób powinna składać się komisja inwentaryzacyjna

MACIEJ PUŚCION

dział audytu firmy Deloitte

@RY1@i02/2009/214/i02.2009.214.086.0009.001.jpg@RY2@

Maciej Puścizn, dział audytu firmy Deloitte

Całość czynności związanych z inwentaryzacją regulują przepisy ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości. Ustawa nie odnosi się szczegółowo do problemów dotyczących inwentaryzacji. Kwestie poruszane przez ustawę to jedynie terminy, w których inwentaryzacja powinna się odbywać, oraz jej częstotliwość, rodzaje inwentaryzacji, składniki aktywów i pasywów, które powinny być inwentaryzowane, przypadki, kiedy można odstąpić od inwentaryzacji, oraz informacja, że wyniki przeprowadzonej inwentaryzacji powinny być udokumentowane, a ujawnione różnice między stanem faktycznym a stanem wykazanym w księgach wyjaśnione i odpowiednio rozliczone. Ustawa o rachunkowości nie wspomina nawet o komisji inwentaryzacyjnej. W związku z powyższym ogół czynności związanych z przeprowadzeniem inwentaryzacji jest uzależniony od specyfiki danej jednostki.

Komisję inwentaryzacyjną w jednostce powołuje kierownik jednostki na podstawie stosownego wewnętrznego zarządzenia w sprawie przeprowadzenia inwentaryzacji. Ponadto do kompetencji kierownika jednostki należy powoływanie organów i osób zobowiązanych do przeprowadzenia inwentaryzacji oraz zatwierdzenie wniosków komisji inwentaryzacyjnych.

Należy pamiętać, że celem inwentaryzacji jest doprowadzenie do wykrycia ewentualnych rozbieżności bądź nieprawidłowości i w związku z tym skład komisji inwentaryzacyjnych nie powinien być do końca dowolny. Zgodnie z przyjętą praktyką w skład komisji inwentaryzacyjnej oraz zespołu spisowego nie powinni wchodzić pracownicy jednostki, w których interesie mogłoby być zniekształcenie wyników inwentaryzacji. I tak członkami komisji inwentaryzacyjnej oraz zespołu spisowego nie powinien być: kierownik jednostki, dyrektor finansowy, główny księgowy, pracownicy materialnie odpowiedzialni za inwentaryzowane składniki majątku oraz pracownicy, którzy rozliczają inwentaryzowane składniki aktywów i pasywów. Oczywiście nie jest to zamknięta lista osób, a kierownik jednostki powinien obiektywnie wziąć pod uwagę wszystkie czynniki i okoliczności, które występują w jednostce, którą zarządza, a mogące mieć wpływ na uczestnictwo konkretnych osób w komisji inwentaryzacyjnej.

W polskim oraz międzynarodowym ustawodawstwie nie została określona liczba osób, z której powinna się składać komisja inwentaryzacyjna. Wszystko zależy od kierownika jednostki oraz od charakteru jednostki, tj. od ilości inwentaryzowanych aktywów i pasywów, czasochłonności oraz geograficznego rozdrobnienia działalności (może się okazać, że należy zinwentaryzować majątek znajdujący się w więcej niż jednej lokalizacji). Z reguły komisja inwentaryzacyjna składa się z dwóch, trzech osób w przypadku przeprowadzania inwentaryzacji w jednej lokalizacji.

Członkowie komisji inwentaryzacyjnej powinni być odpowiednio przeszkoleni zanim zaczną pełnić rolę członków komisji, a fakt odbycia takiego szkolenia powinien być udokumentowany. Tak jak w przypadku liczebności komisji, doświadczenie oraz kwalifikacje członków komisji nie zostały nigdzie w przepisach jasno określone. Komisja powinna być w stanie obiektywnie określić ilościową zgodność lub rozbieżność faktycznego stanu inwentaryzowanych składników w porównaniu do ilościowej ewidencji księgowej. W związku z tym członkowie komisji powinni znać się na specyfice inwentaryzowanych przedmiotów, posiadać umiejętność ich właściwej identyfikacji oraz ustalenia stanu jakości przedmiotu spisu, tj. określenia ich przydatności do dalszego wykorzystania.

(AP)

Podstawa prawna

Rozdział 3 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223).