Jak ująć w księgach karę pieniężną nałożoną na pracownika

@RY1@i02/2011/186/i02.2011.186.086.0009.001.jpg@RY2@

Janusz Jazowy biegły rewident i menedżer w HLB M2 Audyt

Zgodnie z kodeksem pracy za nieprzestrzeganie przepisów bhp pracodawca może nałożyć na pracownika karę upomnienia, nagany lub pieniężną. Pierwsze dwa rodzaje kary, tj. kara upomnienia i kara nagany, mają charakter niemajątkowy, stąd też ich zastosowanie nie będzie miało odzwierciedlenia w księgach rachunkowych pracodawcy. Informacja o ich nałożeniu znajdzie się w aktach osobowych ukaranego pracownika. W księgach rachunkowych należy ująć (a do akt osobowych pracownika dołączyć odpis zawiadomienia o ukaraniu) fakt zastosowania kary pieniężnej.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami kara pieniężna za jedno przekroczenie (jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności) nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika. Wysokość jednodniowego wynagrodzenia pracownika należy ustalić zgodnie z uregulowaniami rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w kodeksie pracy. Zastosowanie mają zasady obowiązujące przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop. Łącznie w miesiącu kary pieniężne nałożone na jednego pracownika nie mogą być wyższe niż 1/10 wynagrodzenia przypadającego do wypłaty temu pracownikowi, po potrąceniu:

a) sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,

b) sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,

c) zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi.

Środki te pracodawca musi przeznaczyć na poprawę warunków bhp.

Nałożenie na pracownika kary pieniężnej spowoduje u pracodawcy powstanie roszczenia o jej zapłatę. Z drugiej strony, zgodnie z ustawą o rachunkowości, przychody związane pośrednio z działalnością operacyjną jednostki związane z otrzymanymi odszkodowaniami i karami należy zaliczać do pozostałych przychodów operacyjnych. Pogląd ten może być kwestionowany w kontekście przywołanej wyżej regulacji wskazującej, że środki uzyskane z tytułu kar pieniężnych nałożonych na pracowników są wyłączone ze swobodnej dyspozycji pracodawcy, co może sugerować ujęcie ich równowartości jako zobowiązanie lub fundusz specjalny. Niemniej jednak uwzględniając okoliczność, że otrzymane kary pieniężne podlegają opodatkowaniu, a środki mogą zostać wykorzystane na pokrycie kosztów działalności (choć określonego rodzaju) rekomendujemy księgowanie kar pieniężnych jako pozostałych przychodów operacyjnych. Ujęcie operacji gospodarczych związanych z omawianymi karami może zatem wyglądać w sposób następujący:

1) nałożenie na pracownika kary pieniężnej: strona Wn konta - 234 - Inne rozrachunki z pracownikami, strona Ma konta 760 - Pozostałe przychody operacyjne,

2) wpłata przez pracownika kary: strona Wn konta 134 - Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania, strona Ma konta 234 - Inne rozrachunki z pracownikami,

3) potrącenie kary pieniężnej z wynagrodzenia pracownika: strona Wn konta 431 - Rozrachunki z pracownikami z tytułu wynagrodzeń, strona Ma konta 434 - Inne rozrachunki z pracownikami,

4) anulowanie kary (uwzględnienie przez pracodawcę sprzeciwu pracownika), uchylenie kary przez sąd pracy: strona Wn konta 760 - Pozostałe przychody operacyjne, strona Ma konta 434 - Inne rozrachunki z pracownikami,

5) przedawnienie roszczenia z tytułu kary pieniężnej: strona Wn konta 766 - Pozostałe koszty operacyjne, strona Ma konta 434 - Inne rozrachunki z pracownikami.

AP