W jakiej pozycji bilansu wykazać pożyczkę

ekspert w Dziale Audytu w TPA Horwath

W pierwszej kolejności należy rozważyć, czy pożyczka spełnia definicję pożyczki otrzymanej od jednostki powiązanej. Zgodnie z ustawą o rachunkowości za jednostkę powiązaną z jednostką uważa się jej np. jednostkę dominującą, znaczącego inwestora, jej jednostki zależne, współzależne i stowarzyszone. W przypadku niespełnienia warunków do traktowania danego udziałowca jako podmiotu powiązanego traktujemy go jako podmiot z grupy pozostałych.

Pożyczka udzielona do 30 marca 2011 r. powinna być traktowana na dzień bilansowy przypadający na 31 grudnia 2010 r. jako pożyczka krótkoterminowa. Otrzymane pożyczki krótkoterminowe wykazuje się w ramach zobowiązań krótkoterminowych w bilansie. Otrzymaną pożyczkę od udziałowca uznanego za jednostkę powiązaną należy wykazać w pozycji pasywów B.III.1b "Inne zobowiązania wobec jednostek powiązanych". W przypadku uznania udziałowca jako jednostki niepowiązanej należy taką pożyczkę wykazać jako element pasywów B.III.2a.

Zgodnie z ww. ustawą na dzień nabycia lub powstania zobowiązań, w tym z tytułu pożyczek, ujmuje się je w wartości nominalnej, czyli w wartości podanej w umowie i faktycznie wpłaconej. Natomiast na dzień bilansowy zobowiązania wycenia się w kwocie wymagającej zapłaty, czyli z uwzględnieniem odsetek. W opisanym przypadku wartość odsetek na 31 grudnia 2010 r. będzie wynosić 57,53 zł [10 000 x 6 proc. x (35/365)]. Skalkulowaną kwotę należy wykazać jako koszty finansowe oraz zwiększenie posiadanej pożyczki (suma wartości nominalnej i naliczonych odsetek). Należy zwrócić uwagę, iż wykazane koszty finansowe są kosztami w rozumieniu przepisów rachunkowych, nie są natomiast kosztem uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów podatkowych (staną się tymi kosztami dopiero w momencie zapłaty).

Na dzień podpisania umowy księgowania będą przebiegać następująco: Wn konto - Rachunek bankowy: 10 000; Ma konto - Pożyczki od udziałowca: 10 000. Naliczenie odsetek na dzień bilansowy zostanie ujęte zapisem: Wn konto - Koszty finansowe (odsetki): 57,53; Ma konto - Pożyczki od udziałowca: 57,53. Naliczenie odsetek na dzień spłaty pożyczki (89 dni) można zaksięgować następująco - Wn konto - Koszty finansowe (odsetki): 146,30; Ma konto - Pożyczki od udziałowca: 146, 30. Spłata pożyczki w dniu wymagalności będzie księgowana zapisem: Ma konto - Rachunek bankowy: 10 203,83; Wn konto - Pożyczki od udziałowca: 10 203,83.

oprac. Anna Rymaszewska

Art. 3 ust. 1 pkt 43, art. 28 ust. 1 pkt 8 i ust. 11 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).