Jak ująć błąd popełniony w latach ubiegłych

biegły rewident w ACCA Member, partner Account

Zdarzenia występujące po dniu bilansowym można podzielić na dwa rodzaje. Jedne wymagają dokonania korekt w sprawozdaniu finansowym, ponieważ dostarczają one dowodów na istnienie określonego stanu na dzień bilansowy, natomiast wystąpienie drugich nie wymaga korygowania sprawozdania finansowego, ponieważ wskazują one na stan zaistniały po dniu bilansowym.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości, gdy informacje mające znaczący wpływ na sprawozdanie finansowe zostaną otrzymane przez jednostkę po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego, to ich skutki powinny być ujęte w księgach rachunkowych roku obrotowego, w którym informacje zostały otrzymane.

Jeżeli błędy dotyczące lat ubiegłych są istotne i zatwierdzone sprawozdanie finansowe za ten okres nie przedstawia rzetelnie i jasno np. sytuacji majątkowej jednostki, to przy korekcie takich błędów należy uwzględnić art. 54 ust. 3 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z treścią tego przepisu korekty błędu odnosi się na kapitał (fundusz) własny i wykazuje jako - Zysk (strata) z lat ubiegłych. W ewidencji księgowej taką korektę ujmuje się na koncie - Rozliczenie wyniku finansowego.

Ujęcie skutków korekt na kontach pozostałych kosztów i przychodów operacyjnych ma zastosowanie tylko do błędów dotyczących lat ubiegłych, które nie są na tyle istotne, aby mogły mieć wpływ na rzetelność i wiarygodność danych zawartych w sprawozdaniach finansowych za lata, których błędy te dotyczą.

Ocena, czy błąd jest istotny, czy też nie, należy do kierownika jednostki, ponieważ jest oceną o charakterze subiektywnym uzależnioną od konkretnej sytuacji finansowej i majątkowej jednostki. Zasada istotności wynikająca z ustawy o rachunkowości wskazuje, iż w księgach rachunkowych należy wyodrębnić wszystkie zdarzenia mające istotny wpływ na sytuację majątkową, finansową i wynik finansowy jednostki. W MSRF 320 natomiast "istotność" dotyczy informacji zawartych w sprawozdaniu finansowym, ważnych przede wszystkim dla podejmowania decyzji gospodarczych przez użytkowników tych sprawozdań finansowych.

Reasumując, w sytuacji gdy koszt ujęty w sprawozdaniu finansowym sporządzonym za 2008 rok jest istotny, to powinien być zaprezentowany w sprawozdaniu finansowym sporządzonym za okres, w którym został ujawniony, czyli w 2011 r. W tej sytuacji kwota korekty tego błędu powinna być odniesiona na kapitał (fundusz) własny i wykazana jako Zysk (strata) z lat ubiegłych.

oprac. Anna Rymaszewska

Art. 8 ust. 1, art. 54 ust. 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).

Międzynarodowy Standard Rewizji Finansowej 320 (Handbook of International Standards on Auditing and Quality Control 2009 Edition, New York, IFAC, 2009).