Jak prawidłowo księgować koszty sądowe

prezes zarządu w Zaborowski I.T.C.

W razie skierowania sprawy do sądu kwotę przeterminowanej należności należy przeksięgować z konta rozrachunkowego, na którym ewidencjonowane są należności dłużnika, zapisem:

Wn konto "Należności dochodzone na drodze sądowej"

Ma konto "Rozrachunki z dostawcami"

Zgodnie z przepisami, koszty i przychody związane z egzekwowaniem należności na drodze sądowej - jako związane pośrednio z działalnością operacyjną jednostki - zalicza się do pozostałych kosztów i przychodów operacyjnych. W związku z tym wydatki dotyczące dochodzenia należności na drodze sądowej (np. wniesiona opłata sądowa, wynagrodzenie adwokata) w momencie ich poniesienia są odnoszone na konto "Pozostałe koszty operacyjne". Stanowią one jednocześnie koszty uzyskania przychodów w podatku dochodowym.

Do czasu zakończenia sprawy sądowej poniesione koszty postępowania nie stanowią należności od dłużnika, zatem nie są księgowane na konto rozrachunkowe. Nie stanowią też podstawy do dokonania odpisów aktualizujących.

Z kolei od należności dochodzonych na drodze sądowej należy dokonać odpisów aktualizujących, gdyż zachodzi obawa, że wierzytelności te nie spowodują w przyszłości wpływu do jednostki korzyści ekonomicznych. Zasady dokonywania odpisów aktualizujących wartość należności określają przepisy art. 35b ustawy o rachunkowości.

Co do zasady, koszty odpisów aktualizujących nie są kosztami uzyskania przychodów w podatku dochodowym. Wyjątkiem są koszty odpisów spełniające dwa warunki: należność uprzednio zaliczona została do przychodów należnych oraz jej nieściągalność została uprawdopodobniona. Nieściągalność wierzytelności uznaje się za uprawdopodobnioną, m.in. gdy dłużnik zmarł, został postawiony w stan likwidacji lub została ogłoszona jego upadłość obejmująca likwidację majątku.

Po ustaniu przyczyny, dla której dokonano odpisu aktualizującego wartość należności, równowartość całości (części) uprzednio dokonanego odpisu aktualizującego wartość należności zalicza się do pozostałych przychodów operacyjnych lub przychodów finansowych. Obciążenie dłużnika kosztami sądowymi, np. po zakończonym prawomocnie procesie, następuje na podstawie wystawionej noty księgowej.

Oprac. AR

Art. 3 ust. 1 pkt 12, art. 32, ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn. zm.).

Art. 16 ust. 2a ustawy z 15 lutego 1992 r. z o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).