Zmiany ważne dla prowadzących księgi rachunkowe

Właśnie opublikowana została uchwała Komitetu Standardów Rachunkowości, dotycząca aktualizacji KSR nr 9 "Sprawozdanie z działalności".

To niejedyna nowość odnosząca się do sprawozdań za 2017 r. Trzeba pamiętać, że w kwietniu ub.r. Komitet Standardów Rachunkowości przyjął całkiem nowy standard - nr 11 "Środki trwałe" (opublikowany w maju 2017 r.).

Standardy mają charakter uzupełniający względem ustawy o rachunkowości. Zgodnie z jej art. 10 ust. 3, w sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy, można stosować krajowe standardy rachunkowości, a jeśli odpowiedniego nie ma - standard międzynarodowy.

Czego zatem dotyczy zaktualizowany KSR nr 9 "Sprawozdanie z działalności"?

- Najogólniej mówiąc, doprecyzowuje on rozwiązania, które zostały już przyjęte w polskim prawie przy wdrażaniu unijnej dyrektywy 2014/95/UE dotyczącej ujawniania informacji niefinansowych i informacji dotyczących różnorodności - wyjaśnia dr Jacek Gad z Katedry Rachunkowości na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Łódzkiego.

Przypomina, że postanowienia tej dyrektywy znalazły już odzwierciedlenie w:

 ustawie o rachunkowości (nowelizacja z 15 grudnia 2016 r., Dz.U. poz. 61) i

 rozporządzeniu ministra finansów z 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych (nowelizacja z 25 maja 2016 r., Dz.U. 2016 r. poz. 860).

Dwa elementy

Zmiany w obu tych aktach prawnych oraz w samym KSR nr 9 są istotne zarówno dla dużych jednostek, jak i małych oraz mikro. Sprawozdanie z działalności (nie jest to element sprawozdania finansowego, tylko odrębny raport) muszą bowiem sporządzać nie tylko duże jednostki, ale też małe (np. spółki kapitałowe lub komandytowo-akcyjne) oraz mikro (jeśli są spółkami kapitałowymi).

Najnowsze zmiany oraz sam KSR nr 9 dotyczą dwóch zasadniczych elementów sprawozdania z działalności:

1) oświadczenia na temat informacji niefinansowych,

2) informacji na temat polityki różnorodności.

Dlaczego to tak ważne? - Już od roku biegły rewident, badając sprawozdanie finansowe, musi odnieść się również do informacji zawartych w sprawozdaniu z działalności. To potwierdza, jak ważne są informacje w nim zawarte, nie tylko z formalnego punktu widzenia, ale przede wszystkim dla inwestorów - tłumaczy Jacek Gad.

Oświadczenie na temat informacji niefinansowych

O tym, kto ma je składać i co powinno się w nim znaleźć, mówi art. 49b ustawy o rachunkowości. Muszą je sporządzać przede wszystkim jednostki duże, czyli takie, które spełniają ustawowe kryteria dotyczące zatrudnienia oraz sumy bilansowej lub przychodów netto.

Ustawa wymienia tylko główne elementy tego oświadczenia:

 zwięzły opis modelu biznesu,

 kluczowe niefinansowe wskaźniki efektywności,

 opis polityk stosowanych przez jednostkę w odniesieniu do zagadnień społecznych, pracowniczych, środowiska naturalnego, poszanowania praw człowieka oraz przeciwdziałania korupcji, a także opis rezultatów stosowania tych polityk,

 opis procedur należytej staranności,

 opis istotnych ryzyk związanych z działalnością jednostki.

Zmieniony właśnie KSR nr 9 uściśla, co konkretnie powinno znaleźć się w tych opisach. Wyjaśnia również, że jeżeli dany podmiot nie zawrze w sprawozdaniu z działalności tego oświadczenia, to powinien dołączyć inny dokument - sprawozdanie na temat informacji niefinansowych. W przeciwieństwie do oświadczenia nie ma wytycznych, co powinno się w nim znaleźć.

- W tym przypadku jednostka sama decyduje, jakie informacje przedstawi w sprawozdaniu na temat informacji niefinansowych. KSR nr 9 wymienia natomiast w załączniku przykładowe standardy, ramowe koncepcje, normy i wytyczne, którymi można i warto się kierować - tłumaczy Jacek Gad.

Skąd potrzeba takich wytycznych? - Od kilku lat spółki giełdowe publikują, obok sprawozdań finansowych i sprawozdań z działalności, także raporty zintegrowane. W większości spełniają one wymogi sprawozdania na temat informacji niefinansowych, choć bezpośrednio nim nie są. Załącznik do KSR nr 9 jest więc wskazówką dla spółek giełdowych, czym mogą się posiłkować, jakimi wytycznymi, normami, koncepcjami, przy sporządzaniu takiego zintegrowanego raportu - wyjaśnia ekspert.

Informacja na temat polityki różnorodności

Jest ona kluczowym elementem innego oświadczenia - na temat stosowania ładu korporacyjnego. Dotyczy więc ściśle nadzoru korporacyjnego i mówi, jak dobierać członków zarządu oraz rady nadzorczej w spółce, aby zachować różnorodność m. in. wieku, płci, wykształcenia, doświadczenia zawodowego.

- Chodzi o to, żeby w radzie nadzorczej nie dominowali prawnicy, co dotychczas było często praktykowane - tłumaczy Jacek Gad.

Dodaje, że w pewnym zakresie już się to zmieniło, za sprawą nowych wytycznych dotyczących składu komitetu audytu. Komitety te działają w jednostkach zainteresowania publicznego. Członkowie komitetu są powoływani przez radę nadzorczą spośród jej członków.

Obecnie przynajmniej jeden członek komitetu (a tym samym i rady nadzorczej) musi mieć wiedzę i umiejętności w zakresie rachunkowości lub badania sprawozdań finansowych - wynika z art. 129 ust. 3 ustawy z 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. poz. 1089). Dodatkowo, większość członków komitetu audytu powinna być niezależna od jednostki.

KSR nr 9 porządkuje i doprecyzowuje więc, co powinno znaleźć się w informacji na temat polityki różnorodności.

@RY1@i02/2018/010/i02.2018.010.18300050b.801(c).jpg@RY2@

Katarzyna Jędrzejewska

katarzyna.jedrzejewska@infor.pl