Jak rozliczyć świadczenie

Nie. Świadczenie otrzymane przez podatnika - tu spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością - w postaci pełnienia przez wspólnika tejże spółki funkcji prezesa lub członka zarządu bez wynagrodzenia - tylko w sytuacji gdy spełniający uzyska lub ma uzyskać w przyszłości wzajemnie pewną korzyść majątkową (tu dywidendę) - nie jest nieodpłatnym świadczeniem. Nie ma przy tym znaczenia, czy to świadczenie wzajemne ma taką samą, czy też zbliżoną wartość ekonomiczną. A zatem jedynie w przypadku, gdy funkcję członka zarządu spółki pełni nieodpłatnie (lub częściowo odpłatnie) jej wspólnik, po stronie spółki nie powstaje przychód z nieodpłatnego (częściowo odpłatnego) świadczenia.

Świadczenie nieodpłatne cechuje niewątpliwie brak po stronie świadczącego jakiejkolwiek korzyści majątkowej (zarówno in valuta, jak i in natura) w zamian za dokonane przez niego przysporzenie innej osobie. Odmiennie rzecz się przedstawia przy świadczeniu odpłatnym, gdyż w takim wypadku dokonujący przysporzenia otrzymuje lub ma otrzymać w zamian korzyść majątkową stanowiącą odpowiednik jego świadczenia.

Oceniając charakter takiego świadczenia z punktu widzenia jego odpłatności lub nieodpłatności w rozumieniu zasygnalizowanym wcześniej, należy również wskazać na sferę stosunków łączących spółkę kapitałową ze wspólnikami tej spółki, w której niepoślednią rolę odgrywa umowa spółki i wynikające z niej świadczenia. Stosunek prawny, którego źródłem jest umowa spółki, nakłada bowiem na wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością obowiązek spełnienia niejednokrotnie wielu świadczeń, jak np. wniesienie wkładu na kapitał zakładowy spółki, uiszczenie dopłat uchwalonych przez zgromadzenie wspólników czy też pełnienie funkcji w organach spółki.

Oceny świadczeń spełnianych na rzecz spółek kapitałowych przez ich wspólników należy dokonywać ze szczególną ostrożnością, gdyż przy takich świadczeniach najczęściej zamiarem stron jest powiększenie majątku spełniającego świadczenie wspólnika, co powoduje, że świadczenie takie nie ma charakteru nieodpłatnego.

Kwalifikując zatem wykonywanie przez wspólnika pracy czy usług w postaci pełnienia funkcji członka lub prezesa zarządu, nie można zakładać, że spółka uzyskała nieodpłatne świadczenie, nawet jeżeli nie zostało określone z tego tytułu dodatkowe wynagrodzenie wspólników (np. w umowie o pracę, umowie zlecenia lub umowie o dzieło).

Krystyna Górczak

ekspert Gazety Prawnej