Kiedy podatek od towarów i usług będzie kosztem podatkowym

partner w Sendero Tax & Legal

Przedsiębiorcy tylko w przypadkach określonych w ustawie zaliczą VAT do kosztów. Opodatkowaniu CIT podlega dochód, tj. różnica między przychodami a kosztami ich uzyskania, obie kategorie obliczane są zaś w kwotach netto, tj. bez VAT. Z kolei od strony VAT-u pojęcia takie jak przychody i koszty uzyskania przychodów nie grają roli - może być wręcz tak, że podatnik osiąga straty (w związku z czym nie płaci CIT), ale VAT odprowadzać do urzędu skarbowego musi. Ustawodawca dobrze zatem zadbał o to, by zagadnienia dotyczące CIT i VAT nie nakładały się na siebie.

W pewnych sytuacjach zasada ta jest jednak ograniczana. Najistotniejsze z nich wynika z art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. a ustawy o CIT, zgodnie z którym VAT naliczony co prawda nie jest kosztem uzyskania przychodów - ale z dwoma wyjątkami. Po pierwsze, do kosztów zaliczyć można VAT naliczony wtedy, gdy podatnik jest zwolniony z VAT albo VAT naliczony dotyczy takiego wydatku, który posłużył podatnikowi do świadczenia usług lub sprzedaży towarów zwolnionych z VAT. Na mocy tego przepisu VAT naliczony do kosztów zaliczają np. banki i inne instytucje finansowe, które zasadniczo świadczą usługi zwolnione z opodatkowania VAT. Po drugie, kosztem uzyskania przychodów jest VAT naliczony w tej części, w której podatnikowi nie przysługuje prawo do jego odliczenia od podatku należnego. Innymi słowy, ustawodawca mówi: podatniku, w pierwszej kolejności odliczaj VAT naliczony od należnego. Jeśli nie jest to możliwe (bo ja ci tego zabraniam w ustawie o VAT), to pozwalam ci zaliczyć nieodliczony VAT do kosztów w podatku dochodowym. Przykładem niech będą wydatki na noclegi w hotelach i gastronomię - zgodnie z ustawą o VAT podatek naliczony od takich zakupów nie może pomniejszać podatku należnego, ale na mocy powołanego art. 16 ust. 1 pkt 46 lit. a ustawy o CIT może stanowić koszt uzyskania przychodów. W ten sposób ustawodawca przynajmniej w części rekompensuje podatnikom straty, jakie ponoszą wskutek zakazu odliczania VAT od pewnych zakupów.

EM

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).