Jak rozliczyć przychody z różnych oddziałów firmy

Wiele spółek wykonuje swoją działalność gospodarczą nie tylko na obszarze, gdzie ma zarejestrowaną swoją siedzibę, ale również w jednostkach terenowych (zakłady, oddziały, biura), rozlokowanych na terenie kraju.

W takim przypadku przepisy przewidują dodatkowe obowiązki rozliczeniowe i informacyjne dla spółek. Jeżeli firma, która jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych (CIT), posiada zakład (oddział) położony na obszarze jednostki samorządu terytorialnego innej niż właściwa dla jego siedziby, to część dochodu z tytułu udziału we wpływach z CIT podatku jest przekazywana do budżetu jednostki samorządu terytorialnego, na której obszarze znajduje się ten zakład (oddział). Dochód ten przekazuje się w proporcji do liczby zatrudnionych w nim osób na podstawie umowy o pracę. Taka zasada wynika z ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Wiąże się to z obowiązkiem złożenia do właściwego urzędu skarbowego informacji (CIT-ST oraz załącznika CIT-ST/A) w celu ustalenia dochodów z tytułu udziału jednostek samorządu terytorialnego we wpływach z podatku dochodowego od osób prawnych.

CIT-ST to informacja składana przez spółki kapitałowe w celu ustalenia należnych jednostkom samorządu terytorialnego dochodów z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób prawnych. Do informacji tej dołącza się CIT-ST/A, w którym wyszczególnia się dane o (zakładach) oddziałach.

Druk ten składa się do urzędu skarbowego w terminie wpłat zaliczek miesięcznych lub kwartalnych. Należy go także załączać do zeznania o wysokości dochodu (straty) a więc wraz z zeznaniem rocznym CIT. Jeśli rok podatkowy spółki pokrywa się z rokiem kalendarzowym, to CIT-8 wraz z CIT-ST, CIT-ST/A należy złożyć w tym roku do 2 kwietnia (ostatni dzień marca, który jest końcem trzeciego miesiąca następującego po roku podatkowym, który należy rozliczyć, wypada w sobotę).

W praktyce jednak wiele firm ma problemy z ustaleniem, jaki charakter działalności wykonywanej poza jej główną siedzibą skutkuje koniecznością sporządzenia dodatkowych informacji podatkowych.

Wykonywana praca

Dla potrzeb ustalenia dochodów z tytułu udziału jednostek samorządu terytorialnego we wpływach z CIT trzeba odnieść się do definicji zakładu (oddziału). Definicja ta została określona w art. 10 ust. 3 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z nią zakładem (oddziałem) jest określone w umowie o pracę miejsce wykonywania pracy, położone na obszarze jednostki samorządu terytorialnego innej niż jednostka samorządu terytorialnego właściwa dla siedziby podatnika.

Jest to więc określone w umowie o pracę z konkretnym pracownikiem miejsce świadczenia pracy. Dlatego też jeśli miejsce pracownika określone w umowie o pracę jest położone na obszarze jednostki samorządu terytorialnego innej niż obszar właściwy dla siedziby firmy, to dodatkowy druk CIT-ST trzeba dołączyć do zeznania.

Na terenie kraju

Czy jednak to oznacza, że informacje te musi składać spółka zatrudniająca osoby, które w związku z charakterem swojej pracy wykonują pracę na terenie różnych gmin w kraju? Tak może być na przykład przy telepracy, kiedy część pracowników pracuje z domu (na terenie różnych województw), wykorzystując do tego łącza telekomunikacyjne (internet, telefon, fax).

W interpretacji podatkowej z 2 maja 2010 r. dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. IPPB5/423-730/09-4/AS) potwierdził stanowisko spółki, że na firmie ciąży obowiązek składania informacji CIT-ST, ale firma nie będzie musiała składać informacji CIT-ST/A.

Według organu podatkowego istotne jest to, że zatrudnieni w spółce pracownicy, monitorujący przy użyciu łączy telekomunikacyjnych badania kliniczne w ośrodkach badawczych, mają w kontraktach określone miejsce świadczenia pracy jako obszar województwa, w którym mają miejsce zamieszkania.

Organ przypomniał, że określenie przez pracodawcę w umowie o pracę miejsca świadczenia pracy przez konkretnego pracownika co do zasady przesądza o tym, która gmina, powiat i województwo uzyskają odpowiedni procentowo określony udział w podatku dochodowym od osób prawnych, zapłaconym przez tego pracodawcę (podatnika). Dyrektor izby skarbowej, uzasadniając swoje stanowisko przypomniał, że odnośnie miejsca położenia zakładu (oddziału) - w przypadku, kiedy praca jest wykonywana w więcej niż jednym miejscu pracy, np. gdy w umowie o pracę wskazany jest obszar dwóch województw - rozstrzygające jest, w jakim miejscu pracownik najczęściej wykonuje pracę. Dopiero, jeżeli konkretne wskazanie miejsca pracy nie jest możliwe, pracownicy powinni być zaliczeni do gminy, na terenie której mieści się siedziba pracodawcy. Zatem, jeśli miejsce pracy pracownika zostanie zakwalifikowane jako siedziba pracodawcy - wówczas nie istnieje obowiązek sporządzania informacji CIT-ST.

Tym samym określone w umowach o pracę z pracownikami województwa, w których mają miejsca zamieszkania jako miejsca wykonywania pracy - położone na obszarze jednostki samorządu terytorialnego innej niż jednostka samorządu terytorialnego właściwa dla siedziby podatnika, oznaczają posiadanie przez spółkę w tych miejscach zakładów (oddziałów). Tym samym jest to równoznaczne z obowiązkiem sporządzania informacji CIT-ST.

Spółka nie ma jednak obowiązku składania w takim przypadku załącznika CIT-ST/A. Według organu podaktowego, gdy określone w umowie o pracę miejsce wykonywania pracy nie jest wyodrębnionym organizacyjnie zakładem, nie powstaje po stronie spółki obowiązek składania druku CIT-ST/A. Organ przypomniał, że informacja ta dotyczy bowiem wyodrębnionych organizacyjnie zakładów. Wynika to m.in. z konstrukcji formularza informacji CIT-ST/A, w którym należy podać: datę rozpoczęcia działalności, a nie zatrudnienia pracownika, adres zakładu, zawierający m.in. nazwę ulicy, nr domu, nr lokalu, kod pocztowy, nazwę pełną i skróconą oddziału, co w wypadku określenia miejsca pracy jako obszaru danego województwa nie jest możliwe.

Według organu podatkowego określenie miejsca pracy jako danego obszaru (np. województwa) nie jest organizacyjnie wyodrębnionym zakładem ani jego zorganizowaną częścią. Nie spełnia to warunków określonych w art. 4a pkt 4 ustawy o CIT. Nie jest to bowiem organizacyjnie i finansowo wyodrębniony zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, które zarazem mogłyby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Również działalność prowadzona na tym obszarze nie spełnia wymogów definicji oddziału wynikającej z art. 5 pkt 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 220 poz. 1447 z późn. zm.), z której wynika, że "oddział" jest wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie częścią działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Tym samym formularz CIT-ST/A dotyczy tylko wyodrębnionych organizacyjnie zakładów i oddziałów.

@RY1@i02/2012/055/i02.2012.055.071001100.101.jpg@RY2@

@RY1@i02/2012/055/i02.2012.055.071001100.803.jpg@RY2@

PRZYKŁAD 1

Działalność biura spółki

Spółka otworzyła biuro zamiejscowe w sąsiednim województwie. W biurze tym na stałe pracuje 5 osób. W 2011 roku spółka obliczyła, że pracownicy ci przyczynili się do wygenerowania przez spółkę dodatkowego 200 tys. zł przychodu. Jednocześnie koszty działalności biura zostały określone na 150 tys. zł.

W takiej sytuacji, gdy biuro spółki poza jej siedzibą jest miejscem świadczenia pracy przez pracowników tej spółki, spółka ma obowiązek złożyć druk CIT-ST do urzędu skarbowego.

Informacje należy złożyć do urzędu skarbowego w terminie wpłat zaliczek miesięcznych lub kwartalnych oraz załączyć do zeznania o wysokości dochodu (straty). Wynika to z tego, że w sytuacji kiedy w biurze spółki, zlokalizowanym na obszarze jednostki samorządu terytorialnego innej niż jednostka właściwa dla jej siedziby (sąsiednie województwo), zatrudnieni są pracownicy, a z zawartych umów wynika, że biuro jest miejscem świadczenia przez nich pracy, to spółka musi sporządzić informację CIT-ST.

PRZYKŁAD 2

Pracownicy będący przedstawicielami handlowymi firmy

Spółka zatrudniła pracownika w charakterze przedstawiciela handlowego, który wykonywał pracę na terenie innej jednostki samorządu terytorialnego niż właściwa dla siedziby spółki. W 2011 roku był to jedyny terenowy pracownik spółki. Do zadań przedstawiciela należało pozyskiwanie klientów na terenie dwóch województw. Spółka na terenie tych województw nie posiada zakładu ani oddziału. Natomiast miejscem zamieszkania przedstawiciela jest jego własne mieszkanie w mieście na terenie jednego z województw.

W takim przypadku spółka ma obowiązek składania CIT-ST. O istnieniu zakładu (oddziału), a w konsekwencji o konieczności składania informacji CIT-ST, decyduje określone w umowie o pracę miejsce świadczenia pracy pracownika. Brak wskazania w umowie o pracę dokładnego adresu miejsca wykonywania pracy przez handlowca w tej sytuacji jest okolicznością bez znaczenia dla określenia adresu takiego zakładu (oddziału), gdyż spółka z pewnością dysponuje danymi, w jakim miejscu pracownik najczęściej wykonuje pracę. Takie stanowisko wyraził dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie z 19 listopada 2009 r. (IPPB5/423-546/09-2/AS).

PRZYKŁAD 3

W jednym lub w kilku województwach

Spółka zatrudnia kilka osób jako przedstawicieli medycznych i handlowych, którzy w umowie o pracę mają wskazane miejsce wykonywania pracy, inne niż siedziba firmy. Ze względu na miejsce pracy część osób ma wskazane miejsce wykonywania pracy określone jako województwo, a część ma wskazane miejsce wykonywania pracy jako dwa lub trzy województwa.

W przypadku, gdy pracownicy w umowach o pracę miejsce świadczenia pracy mają określone w ramach granic województw, a praca jest wykonywana w więcej niż jednym miejscu pracy, rozstrzygające w takiej sytuacji jest, gdzie pracownik najczęściej wykonuje pracę. Jeżeli natomiast wskazanie takiego miejsca nie jest możliwe, pracownicy powinni być zaliczeni do gminy, na terenie której mieści się siedziba spółki. Również w przypadku gdy pracownicy w umowie o pracę mają określone miejsce świadczenia pracy w danej miejscowości, a faktycznie z uwagi na oddelegowanie wykonują pracę w innych miejscach, powinni być ujęci do gminy, na terenie której leży miejscowość wynikająca z umowy o pracę. Takie stanowisko wyraził dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 13 listopada 2008 r. (sygn. IPPB3/423-1315/08-2/MK).

PRZYKŁAD 4

Prowadzenie przedsiębiorstwa w punktach obsługi klientów

Spółka prowadzi swoją działalność na terenie całego kraju. Oprócz centralnej siedziby ma oddział w każdym z 16 województw oraz dodatkowo w ramach województwa punkty obsługi klientów. W punktach obsługi klientów są zatrudnione po 1 lub 2 osoby.

Dla ustalenia liczby osób zatrudnionych w zakładzie (oddziale) podatnika podstawowe znaczenie ma miejsce świadczenia pracy wynikające z umowy o pracę. Jeśli w przypadku spółki wyodrębnionym organizacyjnie zakładem jest określone w umowie o pracę z konkretnym pracownikiem miejsce świadczenia pracy, to nie ma znaczenia, czy danym miejscem świadczenia pracy jest punkt obsługi klienta czy oddział spółki.

Jeśli więc miejsca świadczenia pracy pracowników spółki określone w umowie o pracę znajdują się poza gminą właściwą dla siedziby spółki, to bank powinien traktować ich jako wyodrębnione organizacyjnie zakłady i w związku z tym składać informacje CIT-ST.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 28 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.). Art. 10 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t.j. Dz.U. 2010 r. nr 80, poz. 526 z późn. zm.).