Czy pokrycie wydatków na wyjazd działacza związkowego stanowi dla pracodawcy koszt

Stosownie do art. 15 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o CIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.

Zatem aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, musi spełniać następujące warunki:

● został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),

● jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

● pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

● poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,

● został właściwie udokumentowany,

● nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Pracodawca nie ma ustawowego obowiązku ponoszenia kosztów związanych z wyjazdami służbowymi działaczy związków zawodowych w sprawach związkowych, np. na szkolenia związkowe, w tym pokrywanie kosztów materiałów szkoleniowych, kosztu pobytu (noclegu) oraz zwrotu kosztów podróży, kosztów biletów, środków transportu.

Ustawa o związkach zawodowych stanowi jedynie o obowiązku ponoszenia kosztów zatrudnienia tych osób w okresie pełnienia przez nie funkcji związkowych (zob. art. 33 - art. 341 ustawy o związkach zawodowych). Zwrotu kosztów wyjazdów działaczy związkowych i wypłacanych im diet nie można również uznać za wypłatę należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową. W myśl art. 775 par. 1 kodeksu pracy pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy, przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową. Podróż służbowa wiąże się zatem z wykonywaniem obowiązków pracowniczych, a nie związkowych. Wyjazdy działaczy związkowych są elementem funkcjonowania związku zawodowego (podmiotu odrębnego od pracodawcy) i realizacji jego zadań ustawowych. Trudno więc znaleźć racjonalne uzasadnienie, w jaki sposób finansowanie tej sfery działalności organizacji związkowej miałoby wpływać na przychody pracodawcy bądź służyć zachowaniu albo zabezpieczeniu ich źródła (zob. interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 20 lipca 2009 r., nr IBPBI/2/423-831/09/BG).

Jak wyjaśnił dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z 4 lutego 2009 r., nr ITPB3/423-633/08/MT, "(...) ponoszenie wydatków w postaci wypłacanych działaczom związków zawodowych diet oraz zwrotu kosztów wyjazdów odbywanych w celach tej organizacji poza siedzibę pracodawcy, nie ma na celu osiągania przychodów, ani zachowania albo zabezpieczenia źródła ich uzyskiwania. W szczególności nie stanowi ono realizacji obowiązków ustawowych ciążących na wnioskodawcy. A zatem przedmiotowe wydatki nie spełniają przesłanek uznania je za koszty uzyskania przychodów, określonych w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT (...)".

@RY1@i02/2013/232/i02.2013.232.071001100.802.jpg@RY2@

Marcin Szymankiewicz doradca podatkowy

Marcin Szymankiewicz

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Art. 15, art. 16 ustawy z 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r., nr 74, poz. 397 z późn. zm.). Art. 1, art. 33 - art. 341 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2001 r., nr 79, poz. 854 z późn. zm.). Art. 755 par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).