Nieodpłatne udostępnienie sprzętu biurowego związkowi zawodowemu nie jest kosztem dla pracodawcy

Stosownie do art. 15 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o CIT kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.

Zatem aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego KUP, musi spełniać następujące warunki:

w został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią KUP podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),

w jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

w pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

w poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,

w został właściwie udokumentowany,

w nie może się znajdować w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT nie uważa się za KUP (por. wyrok WSA w Warszawie z 12 czerwca 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 157/08).

Stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 854 z późn. zm.) pracodawca, na warunkach określonych w umowie, jest obowiązany udostępnić zakładowej organizacji związkowej pomieszczenia i urządzenia techniczne niezbędne do wykonywania działalności związkowej w zakładzie pracy. Ustawa ta nie przewiduje, która ze stron, pracodawca czy organizacja związkowa, ma ponosić koszty związane ze wskazanymi wyżej świadczeniami. Dobrowolne, nieodpłatne przyznanie świadczeń nie może stanowić podstawy do ich zaliczenia w poczet KUP. Wymienione koszty są ponoszone na rzecz funkcjonowania związków, a więc nie służą działalności spółki. Oceniając ponoszone wydatki pod kątem ich celowości, należy wskazać, iż między nimi a osiągnięciem przychodu nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy tego typu, że poniesienie wydatku wpływa na osiągnięcie przychodów lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów. Związku tego nie sposób przypisać w ujęciu pośrednim ani tym bardziej w ujęciu bezpośrednim. Poszukiwany związek przyczynowo-skutkowy nie występuje, gdyż wydatki te wprost dotyczą funkcjonowania związków postrzeganych jako niezależne w swojej działalności statutowej od pracodawców. Wynika to wprost z regulacji art. 1 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym związek zawodowy jest dobrowolną i samorządną organizacją ludzi pracy, powołaną do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych. Stanowi on zatem odrębny od pracodawcy podmiot, mający określony status prawny, strukturę, sposób finansowania oraz cele działania. Pracodawca wykonuje dyspozycję zawartą w treści art. 33 ust. 1 ustawy i czyni to w sposób nieodpłatny. Decyzja w zakresie nieodpłatnego udostępnienia na rzecz związków pomieszczeń biurowych, jak również urządzeń technicznych, skutkuje uznaniem tych wydatków za niestanowiące kosztów uzyskania przychodów. Wydatki te nie spełniają bowiem przesłanki określonej w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT (por. interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 25 stycznia 2010 r., nr IPPB5/423-761/09-2/PJ).

Generalnie organy podatkowe przyjmują, iż wydatki poniesione przez pracodawcę w związku z nieodpłatnym udostępnieniem pomieszczeń, sprzętu, zapewnieniem materiałów biurowych i pokryciem kosztów rozmów telefonicznych zakładowej organizacji związkowej nie mogą stanowić KUP tego pracodawcy (por. interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 20 lipca 2009 r., nr IBPBI/2/423-831/09/BG; dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 2 lipca 2013 r., nr IPPB5/423-244/13-6/JC).

Takie stanowisko potwierdza także wyrok NSA z 27 marca 2013 r. (sygn. akt II FSK 1460/11). Zgodnie z nim nieodpłatne udostępnienie związkom pomieszczeń nie ma związku z przychodem przedsiębiorstwa, więc nie można go uwzględnić w KUP. W uzasadnieniu podkreślono, że przepis ten nie nakłada na zakład pracy obowiązku udostępnienia lokali nieodpłatnie. Ponadto rola związków (opieka nad pracownikami) nie przekłada się, choćby w sposób pośredni, na przychody spółki.

@RY1@i02/2013/189/i02.2013.189.07100050a.802.jpg@RY2@

Marcin Szymankiewicz doradca podatkowy

Marcin Szymankiewicz

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Art. 15 i 16 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).