Resort finansów zamierza promować wartości intelektualne

Uczelnie, instytuty badawcze oraz twórcy innowacyjni, którzy wniosą do spółki aport w formie wkładu intelektualnego, nie będą musieli od razu płacić podatku od objętych udziałów w spółce. Ministerstwo Finansów chce odroczyć na pięć lat opodatkowanie dochodu z tego tytułu. Wprowadzenie takiej zachęty podatkowej od 2014 r. zakłada lutowy projekt zmian w PIT, CIT i innych ustaw. Eksperci ten pomysł oceniają jednak sceptycznie.

Zbyt wąski katalog praw własności

Celem jest skłonienie jednostek naukowych, ale i indywidualnych twórców do intensywniejszego komercjalizowania wyników prac naukowych (patentów czy know-how, praw autorskich etc.).

- Samo w sobie jest to rozwiązanie ciekawe, ale niewystarczające, aby rzeczywiście zachęcić naukowców do komercjalizacji wyników prac - twierdzi Maria Kukawska, doradca podatkowy w Stone & Feather Tax Advisory.

Podobnego zdania jest Joanna Prokurat, doradca podatkowy i menedżer z PwC. Ekspert widzi kilka słabości tej zmiany. Przede wszystkim katalog praw własności intelektualnej, których wniesienie jako aportu nie generowałoby obowiązku zapłaty CIT w dacie aportu, jest zbyt wąski. Przykładowo w przypadku autorskich praw majątkowych obejmuje on jedynie prawa autorskie majątkowe do programu komputerowego.

- Warto by więc rozszerzyć ich zakres na wszystkie autorskie prawa majątkowe, np. utwory wzornictwa przemysłowego czy architektoniczne - podkreśla.

Ekspert ma też wątpliwości, czy uczelnie lub instytuty będą chciały przekazywać swoją wiedzę w formie wkładu niepieniężnego do spółki. Mogą być bowiem bardziej zainteresowane odpłatnym przeniesieniem praw lub licencjonowaniem.

Zdaniem Joanny Prokurat, aby zachęcić do komercjalizacji badań przy wniesieniu takiego aportu, nie wystarczy tylko odroczyć obowiązek zapłaty CIT. Ustawodawca powinien rozważyć analogiczne rozwiązanie również w przypadku VAT i podatku od czynności cywilnoprawnych.

Rozmówczyni podkreśla także, że w Polsce większym problemem nie jest niewychodzenie wiedzy na zewnątrz, lecz jej brak. Aby ona się w ogóle pojawiła, lepszym pomysłem może być możliwość przekazywania 1 proc. podatku dochodowego przez podatników CIT - co właśnie zakłada projekt.

1 proc. - decyzja niebiznesowa

Jednak także i w tym przypadku pojawiają się wątpliwości co do skuteczności proponowanych rozwiązań.

Rafał Iniewski, radca prawny w Kancelarii Parulski i Wspólnicy, przewodniczący Komitetu Prawniczego Rady Podatkowej PKPP Lewiatan, uważa, że konstrukcja 1 proc. jest rozwiązaniem nie do końca przystającym do potrzeb pomocy dla sektora badawczo-rozwojowego. 1 proc. to w dużej mierze rozwiązanie, w którym wskazanie obszaru wsparcia podatnik dokonuje na podstawie przesłanek niebiznesowych (emocjonalnych, moralnych lub politycznych).

- To sprawdza się przy wspieraniu organizacji realizujących cele publiczne, kościołów czy instytucji kultury. Wtedy państwo zdejmuje z siebie odpowiedzialność za decyzje co do redystrybucji dochodu i przekazuje taką decyzję obywatelom - ocenia.

Z kolei w przypadku wspierania działalności innowacyjnej, podkreśla ekspert, powinien działać przede wszystkim mechanizm gospodarczy. W jego ocenie trudno będzie jednak skonstruować prawnie wiążącą i skuteczną relację pomiędzy podmiotem przekazującym 1 proc. a jednostką badawczą, która w zamian za 1 proc. przekaże na warunkach preferencyjnych efekty swojej działalności badawczej. Ponadto w większości przypadków będą to kwoty drobne i darczyńców tych będzie wielu. W dodatku przedsiębiorcy nie mogą się spodziewać, że akurat ich spółki otrzymają wymierne korzyści w zamian za 1 proc.

- Wskazania beneficjentów będą też mogły następować wskutek prywatnych poglądów prezesów co do pożądanych w kraju kierunków badań naukowych, powiązań rodzinnych i towarzyskich albo z uwagi na akwizycję i reklamę - uważa Rafał Iniewski.

Agnieszka Pokojska

Przemysław Molik

dgp@infor.pl

Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw - przekazany do konsultacji społecznych.