Status udziałowca określa się na dzień spłaty zadłużenia

Przepisy o cienkiej kapitalizacji nie mają zastosowania do pożyczki zwracanej byłemu wspólnikowi - orzekł Naczelny Sąd Administracyjny.

Sprawa dotyczyła spółki z o.o., która zaciągnęła pożyczkę u swojego jedynego udziałowca. Przez kilka lat korzystała z tych pieniędzy, nie regulując zadłużenia. Dopiero kiedy pierwszy właściciel sprzedał udziały, firma spłaciła dług z odsetkami (ze środków otrzymanych od nowego udziałowca).

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o CIT spłata pożyczki udzielonej przez podmiot powiązany (udziałowca lub akcjonariusza posiadającego minimum 25 proc. udziałów lub akcji) podlega przepisom o cienkiej kapitalizacji. To oznacza, że do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć wyłącznie odsetki od zobowiązań, których wartość nie przekroczyła 3-krotności kapitału zakładowego (odsetki od nadwyżki ponad ten limit nie mogą być potrącone).

Spółka uznała jednak, że w tej konkretnej sytuacji limit nie obowiązuje i odsetki w całości stanowią koszt podatkowy. Tłumaczyła to tym, że wierzyciel w momencie spłaty długu nie był już dla niej podmiotem powiązanym, czyli udziałowcem.

Dyrektor warszawskiej izby uznał jednak, że status udziałowca należy badać na dzień udzielenia pożyczki, a nie na dzień spłaty odsetek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał rację spółce. Uznał, że skoro pożyczkodawca na dzień spłaty nie był już udziałowcem, to limit wynikający z przepisów o cienkiej kapitalizacji już go nie dotyczy. Sąd wywiódł ten wniosek z językowej wykładni przepisu i z faktu, że odsetki stają się kosztem podatkowym dopiero w momencie ich zapłaty (zgodnie z zasadą kasową).

Tak samo orzekł Naczelny Sąd Administracyjny, który powołał się na inne wyroki w podobnych sprawach (por. wyrok NSA sygn. akt II FSK 1216/11 i prawomocny wyrok WSA sygn. akt I Sa/Po 710/13).

Wkrótce czeka nas zmiana przepisów o cienkiej kapitalizacji

@RY1@i02/2014/209/i02.2014.209.18300020a.803.jpg@RY2@

Dariusz Gałązka partner w Grand Thornton

Zgodnie z obowiązującymi przepisami zapłacone odsetki od pożyczek udzielonych przez udziałowca (akcjonariusza) mającego nie mniej niż 25 proc. udziałów (akcji), mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów - o ile zadłużenie wobec tego podmiotu i innych posiadających łącznie nie mniej niz 25 proc. udziałów (akcji), na moment spłaty odsetek nie przekracza 3-krotności kapitału zakładowego (podstawowego) spółki. Zgodnie z dominującą linią orzeczniczą do zadłużenia tego wlicza się nie tylko pożyczki, ale również inne zobowiązania (np. handlowe). W przypadku nadwyżki ponad wskazany limit odsetki nie mogą być rozpoznane jako koszt podatkowy. Zasady te będą obowiązywać również w 2015 r. w odniesieniu do pożyczek udzielonych (przekazanych środków) do końca tego roku.

Od 1 stycznia 2015 r. przepisy istotnie się zmieniają. Po pierwsze, rozszerzony został krąg podmiotów, od których zaciągnięte pożyczki podlegać będą przepisom o cienkiej kapitalizacji (np. o tzw. spółki babcie). Po drugie wartość zadłużenia pożyczkobiorcy brana pod uwagę przy ustalaniu wartości odsetek podlegających uwzglednieniu w rozliczeniu CIT będzie porównywana z jego kapitałem własnym, a nie zakładowym. Po trzecie, wartość zadłużenia będzie można pomniejszyć o wartość pożyczek udzielonych podmiotom powiązanym, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o CIT (w   brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2015 r.). Zmiany te dla wielu pożyczkobiorców mogą okazać się korzystne.

Należy też wspomnieć, że od 1 stycznia 2015 r. pożyczkobiorcy będą mogli nie stosować wynikających z przepisów o tzw. cienkiej kapitalizacji ograniczeń, pod warunkiem respektowania zasad, które zostały określone w nowym art. 15c ustawy o CIT (też wejdzie w życie 1 stycznia 2015 r.). W takim przypadku zasady te ( zaliczenie do kosztów podatkowych, będzie możliwe do pewnej granicy wyznaczonej m.in. przez zysk z działalności operacyjnej) będą jednak obejmować wszystkie pożyczki - nie tylko od podmiotów powiązanych.

Patrycja Dudek

patrycja.dudek@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok NSA z 23 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2499/12. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia