Przychód już w momencie kapitalizacji

Doliczenie odsetek do kwoty należności głównej jest tym samym, co faktyczna ich zapłata - orzekł SA.

Chodziło o spółkę, która udzieliła oprocentowanej pożyczki innemu przedsiębiorstwu. Firmy ustaliły, że jeżeli pożyczkodawca nie zapłaci odsetek w określonym czasie, to będą kapitalizowane, czyli dopisane do należności głównej. Na skutek tego rosła kwota, od której naliczano kolejne odsetki.

Pożyczkodawca sądził, że skapitalizowane odsetki będą dla niego przychodem dopiero w momencie spłaty pożyczki.

Innego zdania był dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie. Uznał, że przychód powstanie u wierzyciela już w momencie kapitalizacji. Wskazał, że czym innym są odsetki naliczone, lecz nie otrzymane, a czym innym skapitalizowane. Te pierwsze - wyjaśnił dyrektor - nie stanowią u wierzyciela przychodów (zgodnie z 12 ust. 4 pkt 2 ustawy o CIT). Natomiast odsetki skapitalizowane są przychodem, zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 1 - stwierdził dyrektor izby.

Podobnego zdania był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Orzekł, że kapitalizacja odsetek od pożyczki jest równoznaczna z ich zapłatą. Podkreślił, że wraz z doliczeniem odsetek do kwoty należności głównej wierzyciel uzyskuje korzyść ekonomiczną polegającą na zwiększeniu kwoty, od której są naliczane odsetki. Zdaniem sądu jest to przychód podlegający opodatkowaniu.

Ze stanowiskiem spółki nie zgodził się również NSA. Wyjaśnił, że mimo iż kapitalizacja nie jest zdefiniowana w ustawach podatkowych, to jej sens jest jasny. Już samo dopisanie odsetek do kwoty długu czyni zadość roszczeniu pożyczkodawcy o ich zwrot - stwierdził sędzia Jerzy Płusa. Wyjaśnił, że kapitalizacja powoduje zwiększenie kwoty, od której są naliczane odsetki i jest to korzyść ekonomiczna pożyczkodawcy.

Poza tym - dodał sędzia - z chwilą kapitalizacji odsetki tracą odrębny byt prawny i stają się częścią kwoty głównej ze wszelkimi tego konsekwencjami. W momencie rozliczenia nie mamy już więc do czynienia ze spłatą odsetek, tylko powiększonej o nie kwoty pożyczki. Dlatego kapitalizacja wywiera ten sam skutek prawny, co zapłata - stwierdził NSA.

Sąd powołał się przy tym na inny wyrok NSA w podobnej sprawie (sygn. akt II FSK 2849/11).

Patrycja Dudek

patrycja.dudek@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyroki NSA z 17 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 1995/12; II FSK 2109/12. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia