Fiskus nie finansuje cudzych spekulacji

Strata na opcjach walutowych może być kosztem tylko wtedy, gdy umowa była zawarta w celu zabezpieczenia konkretnych transakcji handlowych - wynika z wyroku NSA.

Chodziło o spółkę zajmującą się m.in. handlem zbożem i nawozami. Urząd kontroli skarbowej odmówił jej prawa do odliczenia straty poniesionej na kontraktach na instrumenty pochodne, zawartych z bankami. Stwierdził, że umowy miały charakter spekulacyjny i nie służyły zabezpieczeniu różnic kursowych, jakie powstają przy imporcie lub eksporcie towarów. Nie zabezpieczały zwłaszcza rzeczywistych kontraktów spółki.

Firma się z tym nie zgodziła. Jej pełnomocnicy wskazywali, że żaden z przepisów ustawy o CIT nie wyłącza z kosztów wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych nabytych w celach spekulacyjnych. Gdyby tak było, zostałoby to wprost zapisane w art. 16 ustawy o CIT.

Izba skarbowa stwierdziła jednak, że trzeba mieć też na uwadze art. 15 ust. 1 ustawy. Wynika z niego, że każdy wydatek powinien być racjonalny i zmierzający do osiągnięcia przychodów. Skoro w tej sprawie spółka nie miała opracowanych zasad zarządzania ryzykiem przedsiębiorstwa, w tym ryzykiem walutowym, to trudno uznać, aby zawarcie z bankiem tego typu umów było działaniem racjonalnym.

Zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, jak i NSA przyznały rację fiskusowi. Sędzia Maciej Jaśniewicz podkreślił, że w tej sprawie transakcje spółki miały charakter spekulacyjny. W aktach sprawy nie było żadnego dowodu potwierdzającego, że opcje miały służyć zabezpieczeniu konkretnych transakcji handlowych. Nie można przerzucać na Skarb Państwa odpowiedzialności za takie nieracjonalne działanie przedsiębiorcy - podkreślił sędzia.

Problem tzw. opcji walutowych związany był m.in. z dużym spadkiem wartości złotego na przełomie 2008 i 2009 r.

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok NSA z 28 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 1728/12. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia