Nie można stosować kursu waluty, którego nie ma danego dnia

Jeżeli przy obliczaniu wartości różnic kursowych nie można posłużyć się faktycznie zastosowanym kursem waluty w danym dniu z uwagi na nieistnienie takiego faktu, to zamiast niego należy zastosować kurs średni ogłaszany przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ten dzień.

Spółka złożyła wniosek o udzielenie interpretacji w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie rozliczania różnic kursowych. Wyjaśniła, że posiada w banku rachunek walutowy w euro. Za jego pośrednictwem dokonuje spłaty zobowiązań oraz otrzymuje należności wyrażone w walucie obcej. Do ich wyceny i ustalenia różnic kursowych spółka stosuje kurs średni ogłaszany przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zapłaty zobowiązania oraz odpowiednio dzień otrzymania należności. Powodem takiego postępowania jest to, że w praktyce spółka nie jest w stanie ustalić kursu faktycznie zastosowanego przez bank, w którym posiada rachunek. Bank w ciągu dnia ogłasza kilka tabel z aktualnymi kursami walut i nie dochodzi do rzeczywistej wymiany euro na złote. W konsekwencji nie następuje faktyczna sprzedaż zakup waluty euro.

W związku z tym spółka zapytała, jaki kurs waluty powinna stosować do ustalenia różnic kursowych w momencie zapłaty zobowiązań oraz otrzymania należności. Organ interpretacyjny odpowiedział, że podatkowe różnice kursowe z tytułu przeprowadzanych transakcji powinny być dokonane co do zasady według faktycznie zastosowanego kursu waluty, np. kursu sprzedaży, zakupu ogłaszanego przez bank, z usług którego spółka korzysta. Ta sama zasada ma zastosowanie, gdy bank nie informuje podatnika o stosowanym kursie, bowiem ten w ciągu dnia zmienia się kilkakrotnie. Spółka powinna przyjąć jednolity tryb postępowania dla obliczania podatkowych różnic kursowych, tj. przyjąć jednakową godzinę (np.12.00), z której to kurs waluty ogłoszony przez bank, z którego usług korzysta, stanowić będzie kurs faktycznie zastosowany. Ta metoda ustalania kursów walut powinna być stosowana przez podatniczkę w sposób ciągły.

Spółka zaskarżyła interpretację i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uwzględnił jej skargę. Jego zdaniem w interpretacji dokonano nieprawidłowej wykładni zwrotu faktycznie zastosowanego kursu waluty, zawartego w art. 15a ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tj. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm. - dalej ustawa o CIT).

W ocenie sądu z bezpośredniego brzmienia art. 15a ust. 2 pkt 1 - 2 i ust. 3 pkt 1 - 2 ustawy o CIT wprost wynika, że istotnym ich elementem jest aspekt faktyczny. Fakty natomiast to nic innego jak stany, które się zdarzyły, zaistniały, miały miejsce. Jeśli jest zatem mowa o faktycznym zastosowaniu czegoś, to znaczy, że mamy do czynienia z posłużeniem się tym czymś w ramach określonych czynności (działań).

Innymi słowy, faktycznie zastosowany kurs waluty z określonego dnia to taki kurs, który rzeczywiście został użyty, którym się posłużono, wykorzystując go w danej operacji finansowej. Jeśli zatem jest mowa o wartości przychodu wyrażonego w walucie obcej w dniu jego otrzymania lub o wartości kosztu wyrażonego w walucie obcej w dniu zapłaty, przeliczanych według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni, to dotyczy to przypadków, w których w dniu otrzymania przychodu lub zapłaty kosztu rzeczywiście doszło do zastosowania kursu waluty przy dokonaniu operacji polegającej na otrzymaniu przychodu lub zapłaty kosztu, związanego ze zmianą wartości wyrażonych w walucie obcej na walutę polską. Tylko wówczas można bowiem stwierdzić, że wartość przychodu i odpowiednio kosztu była faktycznie przeliczana (przewalutowana). Jeżeli natomiast operacje związane z otrzymaniem przychodu i zapłatą kosztu nie wiązały się w faktycznej realizacji z koniecznością zastosowania kursu waluty, to przypadek ten należy uznać za mieszczący się w dyspozycji art. 15a ust. 4 ustawy o CIT.

W ocenie WSA brak możliwości uwzględnienia przy obliczaniu wartości różnic kursowych kryterium w postaci faktycznie zastosowanego kursu waluty w danym dniu z uwagi na nieistnienie takiego faktu, prowadzi do posłużenia się w jego miejsce kursem średnim ogłaszanym przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ten dzień.

z 15 września 2010 r., sygn. akt I SA/Go 541/10, niepublikowany.

Oprac. Aleksandra Tarka