Odszkodowania za wypadki przy pracy mają związek z działalnością

Poniesione przez spółkę na rzecz byłych pracowników lub ich spadkobierców wydatki tytułem zwrotu kosztów leczenia, wypłaty rent wyrównawczych i zadośćuczynienia będące konsekwencją wypadków przy pracy są pośrednim kosztem działalności gospodarczej.

Spółka wystąpiła o interpretację podatkową dotyczącą kosztów uzyskania przychodów. Z wniosku wynikało, że z charakterem prowadzonej przez spółkę działalności związane jest duże ryzyko występowania wypadków przy pracy. Spółka wyjaśniła, że w sytuacji, gdy - w wyniku wypadku przy pracy - dochodzi do orzeczenia przez ZUS na rzecz poszkodowanych pracowników renty, pracownicy występują do spółki z roszczeniami. Są to roszczenia o: zwrot kosztów leczenia, przyznanie renty wyrównawczej oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę spowodowaną wypadkiem przy pracy. Gdy w wyniku wypadku przy pracy dochodzi do śmierci pracownika, z roszczeniem do spółki o wypłatę renty wyrównawczej i zadośćuczynienia występują spadkobiercy zmarłego pracownika.

Podatniczka podkreśliła, że w większości przypadków zawierane są ugody z byłymi pracownikami (spadkobiercami). Jest to bowiem korzystniejsze (tj. tańsze) dla spółki. W przypadku braku porozumienia (ugody) wypłaty dokonywane są na podstawie wyroków sądowych (w kwotach zasądzonych przez sąd). Podatniczka zapytała, czy zwrot kosztów leczenia, wypłata rent wyrównawczych oraz zadośćuczynienia, będących następstwem wypadków przy pracy, stanowią dla spółki koszty uzyskania przychodów o charakterze pośrednim? Organy podatkowe uznały, że takie wydatki nie mogą być kosztem dla spółki.

Spółka zaskarżyła interpretację i Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał jej rację. Sąd przypomniał, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.

Sąd uznał, że poniesione na rzecz byłych pracowników lub ich spadkobierców wydatki tytułem zwrotu kosztów leczenia, wypłaty rent wyrównawczych i zadośćuczynienia, będące konsekwencją wypadków przy pracy, pozostawały w pośrednim związku z prowadzoną przez spółkę działalnością. A ich poniesienie miało racjonalne i ekonomiczne uzasadnienie.

Zdaniem sądu ponoszone przez spółkę wydatki są konsekwencją zatrudnienia pracowników (tzw. wydatki pracownicze), dotyczą całokształtu działalności gospodarczej, a obowiązek ich poniesienia wynika wprost z przepisów prawa (art. 444 - 446 k.c.).

Tego rodzaju wydatki, mające charakter odszkodowawczy, stanowią - według sądu - niewątpliwie wydatki związane z funkcjonowaniem podatnika (przedsiębiorcy) jako takiego, pośrednio przyczyniając się do uzyskania przychodu.

Sąd zauważył, że kwestionowane przez organ wydatki związane są z rodzajem prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, generującym duże ryzyko wypadków przy pracy (praca w kopalni). Zaniechanie takich wydatków narażałoby spółkę na dochodzenie ich przez uprawnione osoby na drodze sądowej. To prowadziłoby do sytuacji, w której spółka mogłaby ponieść jeszcze większe koszty/straty z tego tytułu (np. koszty sądowe).

opracowała Aleksandra Tarka