Naruszenie warunków do zwolnienia wymusi zapłatę podatku

W 2010 r. podatnik poniósł stratę podatkową. W żadnym z miesięcy tego roku nie był zobowiązany do przekazania zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych (nie wystąpił dochód podatkowy). W okresach miesięcznych przekazywał jednak kwoty podatku wynikające z dochodu podatkowego z lat poprzednich przeznaczonego wcześniej na cele statutowe na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a wydatkowanego w 2010 r. na inne cele (opłacenie składek PFRON, odsetek budżetowych).

W rozliczeniu rocznym, tj. deklaracji CIT-8 za rok 2010, ujęto w poz. 97 wysokość tego dochodu, a w poz. 98 wysokość podatku. Nie wypełniano pozycji w części G. deklaracji oraz części I, J. Czy podatnik powinien naliczyć i opłacić CIT z tytułu dochodów z lat poprzednich przeznaczonych na cele statutowe, a wydatkowanych na inne cele?

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.) wolne od podatku są dochody podatników, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego - w części przeznaczonej na te cele.

Zwolnienie dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i - bez względu na termin - wydatkowany na cele określone w tym przepisie, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodów.

Wskazane zwolnienie jest więc zwolnieniem warunkowym i zależy od łącznego spełnienia następujących przesłanek:

1. Celem statutowym podatnika musi być działalność wymieniona w tym przepisie,

2. Uzyskane przez niego dochody muszą być przeznaczone i bez względu na termin wydatkowane na ten cel.

Oznacza to, że zastosowanie przedmiotowego zwolnienia zależy nie tylko od przeznaczenia osiągniętego dochodu na określone ustawą cele statutowe, ale także od faktycznego wydatkowania go na te cele.

W przypadku gdy podatnik nie osiągnął dochodu podatkowego (poniósł stratę podatkową) i jednocześnie ponosił wydatki, które nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, to powstanie obowiązek podatkowy, ponieważ dochód z lat poprzednich, zadeklarowany jako przeznaczony na cele statutowe, został wydatkowany niezgodnie z przeznaczeniem.

Przeznaczenie dochodu na cele inne niż wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT skutkuje obowiązkiem obliczenia i zapłaty podatku w trybie art. 25 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Podatek dochodowy nalicza się i opłaca w trakcie roku do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wydatku.

Oprac. Ewa Matyszewska

dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 1 grudnia 2011 r. (nr IPTPB3/423-220/11-2/IR).