Nowy podmiot korzystający z leasingu wstępuje w prawa starego

Po wstąpieniu do umowy leasingu nowego podmiotu korzystającego nie ulegają zmianie podstawowe okresy trwania umowy, wysokość opłat czy też przedmiot, którego umowa dotyczy. W dalszym ciągu finansujący będzie uprawniony do odsprzedaży przedmiotu leasingu nowemu korzystającemu na zasadach i w terminach określonych w umowie z poprzednim korzystającym. W efekcie nowy korzystający będzie mógł traktować ponoszone opłaty ustalone w umowie leasingu jako koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 17b ust. 1 ustawy o CIT.

Spółka z o.o. zamierza wnieść swoje przedsiębiorstwo aportem do innej spółki. W skład przejmowanego przedsiębiorstwa wchodzą m.in. prawa i obowiązki wynikające z umowy leasingu operacyjnego, którego przedmiotem jest podlegająca amortyzacji rzecz ruchoma. Umowa zawarta została na okres, który stanowi ponad 40 proc. normatywnego okresu amortyzacji przedmiotu leasingu, a jednocześnie suma ustalonych w umowie opłat, pomniejszona o należny VAT, odpowiada co najmniej wartości początkowej rzeczy ruchomej będącej przedmiotem umowy leasingu. Spółka, po wniesieniu aportu, stanie się stroną umowy leasingu w wyniku zawarcia stosownego aneksu do umowy.

Istota sporu sprowadza się do oceny skutków prawnopodatkowych wstąpienia przez skarżącą spółkę do umów leasingu operacyjnego w miejsce przedsiębiorstwa przejmowanego (w trybie umownym). Zdaniem ministra finansów, który wydał interpretację indywidualną, umowa cesji leasingu stanowi kontynuację pierwotnej umowy jedynie na gruncie prawa cywilnego, a na gruncie prawa podatkowego - tylko gdy zostaną spełnione warunki sukcesji podatkowej uregulowane w przepisach roz. 14 Ordynacji podatkowej.

Sąd uznał taką wykładnię przepisów ustawy o CIT za nieprawidłową. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 17b ust. 1 ustawy o CIT opłaty ustalone w umowie leasingu, ponoszone przez korzystającego w podstawowym okresie umowy z tytułu używania środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowią przychód finansującego i odpowiednio koszt uzyskania przychodów korzystającego, z zastrzeżeniem ust. 2, jeżeli umowa ta spełnia następujące warunki:

1) została zawarta na czas oznaczony, stanowiący co najmniej 40 proc. normatywnego okresu amortyzacji, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym rzeczy ruchome lub wartości niematerialne i prawne albo została zawarta na okres co najmniej 10 lat, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym nieruchomości, oraz

2) suma ustalonych w niej opłat, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, odpowiada co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych.

W sytuacji gdy zostaną spełnione powyższe warunki, opłaty ustalone w umowie leasingu ponoszone przez korzystającego w podstawowym okresie umowy stanowią przychód finansującego i odpowiednio koszty uzyskania przychodów korzystającego. Możliwość zaliczenia do przychodów i kosztów odnosi się przy tej umowie do całej kwoty opłaty (raty leasingowej). Jednocześnie - jak podkreślił sąd - powyższe warunki odnoszą się wyłącznie do przedmiotu umowy leasingu, czyli czasu jej trwania, określenia rzeczy lub praw, których dotyczy umowa, oraz sumy opat z tytułu umowy leasingu. Przepis ten, w przeciwieństwie do art. 17b ust. 2 ustawy o CIT, określając warunki, jakie musi spełniać umowa, w żadnym miejscu nie odnosi się do osoby korzystającego czy też finansującego.

Dlatego, jak orzekł sąd, warunki uznania konkretnej umowy leasingu za umowę leasingu operacyjnego dotyczą wyłącznie kwestii przedmiotowych umowy, a zatem dokonanie zmian

po stronie podmiotowej (zmiany osoby korzystającego) w żaden sposób nie wpływa na treść przedmiotową umowy i wynikające z niej prawa i obowiązki. Oznacza to - dodał sąd - że po wstąpieniu do umowy nowego korzystającego nie ulegają zmianie podstawowe okresy trwania umowy, wysokość opłat czy też przedmiot, którego umowa dotyczy. W konsekwencji finansujący będzie uprawniony do odsprzedaży przedmiotu leasingu nowemu korzystającemu na zasadach i w terminach określonych w umowie z poprzednim korzystającym.

Oprac. Łukasz Zalewski