Służebność przesyłu a przychód

Dnia 30 maja 2008 r. została uchwalona ustawa o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 116, poz. 831), która wprowadziła od 3 sierpnia 2008 r. do polskiego systemu prawnego trzeci rodzaj służebności - służebność przesyłu. Nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia przesyłowe, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń.

Służebność przesyłu ustanawiana jest bądź odpłatnie, bądź nieodpłatnie. W związku z tym w praktyce pojawił się problem, czy ustanowienie nieodpłatnie służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa powoduje powstanie po jego stronie przychodu.

Ta kwestia stanowiła przedmiot rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 1 lutego 2011 r. oddalającym skargę na interpretację indywidualną ministra finansów (sygn. akt III SA/Wa 1454/10).

Zgodnie ze stanem faktycznym wskazanym w wyroku spółka będąca przedsiębiorcą telekomunikacyjnym, w skład którego wchodzą urządzenia przesyłowe, wystąpiła z zapytaniem do ministra, czy ustanowienie na jej rzecz nieodpłatnej służebności przesyłu w celu wybudowania na nieruchomości urządzeń niezbędnych do zapewniania świadczenia usług stanowi nieodpłatne świadczenie w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt ustawy o CIT.

Zdaniem spółki nieodpłatne ustanowienie służebności przesyłu służy niezakłóconemu wykonywaniu działalności usługowej i jako takie nie stanowi przysporzenia majątkowego na jej rzecz. Minister uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, stwierdzając, że spółka uzyskuje przysporzenie majątkowe w postaci braku konieczności uiszczania określonej wartości pieniężnej w związku z uzyskanym prawem wstępu na nieruchomość w celu dostępu do urządzeń na niej usytuowanych. Z tym rozstrzygnięciem nie zgodziła się spółka i wniosła skargę do WSA w Warszawie, który powołanym wyrokiem oddalił skargę.

W uzasadnieniu do wyroku WSA w Warszawie stwierdził, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT za przychód podlegający opodatkowaniu należy uznać w szczególności wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie praw.

Zatem ustanowienie nieodpłatnie służebności przesyłu na rzecz spółki powoduje powstanie po jej stronie przychodu w wysokości wartości tej służebności, a wartość ta powinna być ustalana z uwzględnieniem cen rynkowych. Warto zwrócić uwagę, że to stanowisko sądu pozostaje w zgodzie z dotychczas wydawanymi interpretacjami indywidualnymi.

A zatem jeżeli przedsiębiorcy, na których rzecz została ustanowiona nieodpłatnie służebność przesyłu (w szczególności przedsiębiorstwa telekomunikacyjne czy energetyczne), nie wykazali z tego tytułu przychodu, mogą w przypadku kontroli podatkowej zostać obciążeni negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z takiego zaniechania.

@RY1@i02/2011/088/i02.2011.088.086.002a.001.jpg@RY2@

Małgorzata Błahuciak, ekspert z Kancelarii Prawniczej Magnusson

em